ВУЧИЌ ЈА ДОБИ ДИПЛОМАТСКАТА ПАРТИЈА Зеленски во Белград испрати порака што ќе ја разбранува Европа

Во време кога светот станува сè поделен, а од државите сè почесто се бара да изберат страна, Србија повторно испраќа порака дека може да разговара со различни центри на моќ, без притоа да се откаже од сопствените државни и национални интереси.

Првата официјална посета на украинскиот претседател Володимир Зеленски на Србија беше многу повеќе од протоколарна средба со Александар Вучиќ. Посетата отвори простор за политички разговори, економска соработка и ново дипломатско позиционирање на Белград во исклучително чувствителен меѓународен момент.

Еден од клучните моменти од посетата беше ставот на Зеленски дека Украина останува доследна во почитувањето на суверенитетот и територијалниот интегритет на Србија во контекст на Косово и Метохија. Киев не ја призна еднострано прогласената независност на Косово, а Зеленски во Белград потврди дека Украина не ја менува својата позиција. За Србија, тоа е важен дипломатски сигнал, особено во период кога Белград се соочува со силни притисоци во врска со косовското прашање.

Од друга страна, Србија останува доследна и во односот кон Русија. Белград не воведе санкции кон Москва, но истовремено продолжува да одржува контакти со Киев. Вучиќ порача дека Србија ја почитува Повелбата на Обединетите нации и територијалниот интегритет на меѓународно признатите држави, вклучително и Украина. На тој начин, Белград настојува својата надворешна политика да ја претстави како политика на принципи, а не како избор на страна во глобалниот судир.

Вучиќ по средбата со Зеленски испрати директна порака до критичарите на неговата политика.

„Нема да ѝ служам на никого, ниту на Англија, ниту на Германија, ниту на Америка, ниту на Русија. Јас ѝ служам само на Србија“, порача српскиот претседател.

Тој истакна дека посетата на Зеленски не значи дека Белград „преминал на друга страна“. Според Вучиќ, Србија нема намера да биде ничија марионета и ќе продолжи самостојно да ги носи своите одлуки.

„Јас сум Србин и српски претседател“, порача тој, додавајќи дека неговата задача е да ги штити интересите на државата.

Средбата во Белград имаше и значајна економска компонента. Вучиќ и Зеленски разговараа за инфраструктурата, енергетиката, земјоделството и безбедноста на храната, како и за можноста до крајот на годината да биде склучен договор за слободна трговија. Трговската размена меѓу Србија и Украина минатата година достигна околу 450 милиони долари, додека во првите шест месеци од годинава изнесува околу 321 милион долари.

Во присуство на двајцата претседатели беше потпишан и Меморандум за соработка во областа на здравјето на животните и безбедноста на храната. Белград најави и нов пакет хуманитарна помош за Украина, со лекови и опрема за енергетскиот систем, особено во пресрет на зимата. Воената соработка, според објавеното, не била дел од разговорите.

Посетата на Зеленски во Белград повторно го стави во фокус специфичниот надворешнополитички курс на Србија. Белград настојува да одржува односи со Русија, да продолжи со европскиот пат, да разговара со Украина и истовремено да ја брани својата позиција за Косово и Метохија. Токму ова балансирање е една од најголемите дипломатски задачи со кои Србија се соочува во услови на зголемени геополитички поделби.

Вучиќ сака да покаже дека Србија може да разговара со сите, но дека конечните одлуки ги носи сама. Затоа, главната порака од посетата на Зеленски не е дека Белград избрал нов сојузник, туку дека Србија се обидува да го задржи просторот за сопствена надворешна политика. Во време кога притисокот врз малите држави да се определат станува сè поголем, Белград повторно испраќа порака дека не сака да избира меѓу Москва, Киев, Брисел и Вашингтон, туку дека сака сам да го одредува својот курс.

Српскиот брод плови низ немирни води. Прашањето е колку долго ќе може да го задржи истиот курс, без да биде принуден да направи избор.

ЗЕЛЕНСКИ ПРВПАТ ВО СРБИЈА Голем дипломатски потег кон земјата на рускиот сојузник