BALKAN AFFAIRS ВО СКОПЈЕ Седум композитори преку музиката го отвораат прашањето за балканското минато и заедничката иднина
Седум композитори од поранешна Југославија преку музиката ги отвораат раните од војните, национализмот и поделбите, испраќајќи порака дека заедничкото живеење на Балканот останува кревко, но неопходно.
На 11 октомври, во Музејот на македонската борба во Скопје, ќе биде претставен меѓународниот проект „BALKAN AFFAIRS – The fragile art of living together“ на германскиот ансамбл Neue Vocalsolisten Stuttgart. Преку седум современи музички композиции, автори од седумте држави наследнички на поранешна Југославија ги преиспитуваат заедничкото минато, последиците од војните и предизвиците на соживотот во регионот.
Проектот отвора прашања за национализмот, етничките и верските поделби, насилството, носталгијата по поранешна Југославија, хиперинфлацијата, европските интеграции и надежите на генерациите што пораснаа во сенката на војните.
Преку иронија, сарказам, лични сведоштва и експериментален музички израз, „BALKAN AFFAIRS“ создава простор за соочување со колективната меморија и различните толкувања на балканската историја. Проектот ја истражува кревката граница меѓу заедничкото наследство и поделбите што продолжуваат да го обликуваат регионот.
Седумте композиции ги комбинираат човечкиот глас, електрониката, видеото, звучните инсталации и елементите на традиционалната музика. Личните и семејните приказни се испреплетуваат со колективните искуства, претворајќи ја музиката во средство за сведочење, преиспитување и уметнички отпор.
Војните, траумите и поделбите низ современиот музички израз
Особено место во програмата има антивоената порака. Во композицијата „SCREAdoM“ на Петра Страховник, преку екстремни вокални техники и елементи на перформанс-уметност, се обработуваат страдањата на жените жртви на сексуално насилство во војна и долготрајните психолошки последици од траумата.
„The Blue Giraffe“ на Хелена Скљаров, обликувана како мрачна бајка со видео и електроника, ги тематизира омразата, дискриминацијата и национализмот, отворајќи прашања за манипулацијата со вистината и механизмите на општествено исклучување.
Во „Apparatus“ на Нина Перовиќ, архивски снимки од војната се испреплетуваат со турбофолк, фолклорни елементи и интимни семејни видеозаписи. Така се создава простор во кој личното сеќавање се поврзува со колективната историја.
Композицијата „When All the Leaves Have Been Burned“ на Јли Даклани е инспирирана од традицијата на создавање музика со лисја во планинските предели на Косово. Овој кревок звучен феномен станува симбол на воените разурнувања, но и на надежта за подобра иднина.
„NULA“ на Југ Марковиќ се навраќа на секојдневниот живот во Белград во 1990-тите, обележан со војна, хиперинфлација, безвредни банкноти и борба за опстанок. Преку лични сеќавања, уличен говор и статистички податоци за инфлацијата, композицијата ја претвора економската катастрофа во звучна хроника на едно време.
Македонскиот придонес: Од „Две ми моми, две ми дружки“ до прашањето за патот кон ЕУ
Македонскиот придонес во проектот е композицијата „Electroacoustic Mantra From Ex YU to EU“ на Ана Пандевска, создадена за сопран, мецосопран и електроника. Делото е инспирирано од македонското општествено и политичко искуство по распадот на Југославија.
Преку музичката форма на рондото, композицијата ја отсликува повторливоста на долгогодишните дебати за името на државата и преговорите за членство во Европската Унија и НАТО.
Основата на главната музичка тема е традиционалната македонска песна „Две ми моми, две ми дружки – Лазаренки“, која го поврзува македонскиот музички идентитет со современите вокални техники и електронскиот звук.
Границата меѓу живите гласови и снимените звуци намерно се замаглува, отворајќи прашања за вистината, политичката манипулација и начинот на кој тие влијаат врз секојдневниот живот.
Уметничко соочување со заедничкото минато
„BALKAN AFFAIRS“ не нуди едноставни одговори ниту единствено толкување на балканската историја. Наместо тоа, преку различни музички пристапи создава простор за средба на искуствата, сеќавањата и перспективите на авторите од регионот.
Проектот се соочува со наследството на поранешната заедничка држава и со прашањето што останува од заедничкиот живот кога ќе се променат границите, идеологиите и националните наративи.
„BALKAN AFFAIRS – The fragile art of living together“ ќе биде претставен во Скопје на 11 октомври, носејќи современ музички портрет на Балканот – интимен, критички и длабоко човечки.
