ПО 30 ГОДИНИ ЧЕКАЊЕ Македонија конечно ја гради железницата кон Бугарија

По повеќе од три децении најави, планови и застои, железничкото поврзување на Македонија со Бугарија влегува во нова фаза. Проектот за третата делница од Коридорот 8, од Крива Паланка до бугарската граница, добива конкретна финансиска конструкција и план за реализација, со што една од најдолго очекуваните инфраструктурни инвестиции во земјата се приближува до фазата на вистинска изградба.

Делницата е долга 22 километри, но нејзината изградба ќе биде сложен инженерски потфат. Повеќе од 60 проценти од трасата ќе биде составена од тунели, мостови и вијадукти. Предвидена е изградба на 21 тунел со вкупна должина од 7,8 километри, како и 52 мостови и вијадукти со вкупна должина од околу пет километри.

Новата пруга треба да биде целосно електрифицирана и опремена со современи системи за сигнализација, телекомуникации и далечинско управување, со што би требало да ги исполнува современите европски стандарди за железнички транспорт.

Но, значењето на проектот е многу пошироко од самата изградба на 22 километри железничка инфраструктура. Со завршувањето на делницата и поврзувањето со Бугарија, Македонија би добила директен пристап до источниот крак на Коридорот 8, кој треба да создаде транспортна врска меѓу Јадранското и Црното Море.

Таквата поврзаност може да овозможи побрз транспорт на стоки и патници, полесен пристап до регионалните пазари и поголема интеграција на македонската економија во европските транспортни и трговски текови.

Особено значајно е што проектот повеќе не се разгледува само како македонска инвестиција што завршува на државната граница. Со договорот со Бугарија за заедничка изградба на граничниот тунел и најавите за модернизација на железничката инфраструктура кон Софија, се создава можност врската да функционира како целина.

Финансиската конструкција за третата делница, според најавите на Владата, веќе вклучува грант од 149 милиони евра преку Инвестициската рамка за Западен Балкан, како и кредити од по 175 милиони евра од Европската инвестициска банка и Европската банка за обнова и развој. Паралелно се подготвува и заедничко барање со Бугарија за европски грант за изградбата на граничниот тунел.

Економските ефекти, според Владата, би можеле да се почувствуваат и пред завршувањето на пругата. Големиот инфраструктурен проект ќе ангажира градежни компании, инженери, подизведувачи и друга оператива, што може да создаде дополнителна активност во градежниот сектор и во поврзаните дејности.

Во исто време, продолжува планирањето на модернизацијата на Коридорот 8 и во западниот дел на земјата. Во план е модернизација и електрификација на железничката делница Скопје–Гостивар, додека за трасата Гостивар–Кичево–Струга–границата со Албанија останува потребата од внимателно усогласување со препораките на УНЕСКО, особено поради заштитата на Охридско-струшкиот регион.

Токму затоа, железничкиот Коридор 8 не треба да се гледа само како транспортен проект. Доколку биде реализиран во целост, тој може да значи подобра регионална поврзаност, поефикасен транспорт на стоки, нови можности за компаниите и посилно позиционирање на Македонија во европските економски текови.

По години во кои железничката врска со Бугарија беше симбол за недовршени проекти и инфраструктурни застои, проектот сега влегува во фаза во која клучното прашање повеќе не е само дали ќе се обезбедат средства и документација, туку дали изградбата ќе се реализира навреме и според планираното.

Од брзината, квалитетот и координацијата со соседните земји ќе зависи дали Коридорот 8 конечно ќе стане функционален економски коридор што ќе ја поврзе Македонија со европските пазари – или ќе остане уште една голема инфраструктурна визија која со години чека на својата целосна реализација.

ЌЕ СЕ ПРОБИЕ ПЛАНИНАТА 21 тунел и 52 мостови за новата железница кон Бугарија