НОВАТА БУГАРСКА МИНИСТЕРКА ЧАМОВА – Или уставни измени или останувате надвор од ЕУ

Новата бугарска министерка за надворешни работи, Весислава Петрова-Чамова, уште на првиот контакт со македонскиот министер Тимчо Муцунски испрати јасна порака: патот на Северна Македонија кон Европската Унија останува условен со исполнување на обврските од 2022 година и францускиот предлог. Наместо сигнал за смирување на тензиите меѓу Скопје и Софија, средбата во Брисел отвори нова јавна полемика и уште еднаш ги разоткри длабоките разлики меѓу двете страни.

Петрова-Чамова порача дека Бугарија повеќе не го гледа спорот како билатерално прашање, туку како дел од официјалниот процес меѓу Европската Унија и земјите кандидати. Според неа, Скопје мора да покаже конкретна политичка волја и да ги спроведе договорените обврски ако сака да го искористи „прозорецот за проширување“ што повторно се отвора во Унијата.

Таа предупреди дека евентуалното одложување на уставните измени и исполнувањето на преземените обврски може да значи губење на моментумот за интеграција, особено во време кога земји како Црна Гора и Албанија бележат напредок во евроинтеграциите.

Но, наместо дипломатско приближување, македонската страна возврати со остар тон. Муцунски реагираше на употребата на терминот „северномакедонски партнери“, оценувајќи дека таквата формулација е неприфатлива и претставува непочитување на македонскиот идентитет.

Дополнително, тој ја минимизираше самата комуникација со бугарската министерка, нагласувајќи дека не станувало збор за официјална билатерална средба, туку само за кратка размена на зборови на маргините на настанот.

Токму различното толкување на овој дипломатски контакт ја покажа длабоката недоверба што со години ги оптоварува односите меѓу Скопје и Софија. Наместо обид за создавање позитивна атмосфера, првиот контакт меѓу двајцата министри прерасна во нова јавна расправија околу терминологија, идентитет и политички позиции.

Иако Договор за добрососедство меѓу Македонија и Бугарија требаше да отвори ново поглавје во односите меѓу двете држави, спорот повторно се продлабочи околу историјата, јазикот и идентитетските прашања. Со Француски предлог бугарските барања беа вградени директно во европската рамка, што Софија го смета за европско прашање, додека голем дел од македонската јавност тоа го доживува како дополнителен притисок врз националниот идентитет.

Првиот контакт меѓу Петрова-Чамова и Муцунски така не донесе нов почеток, туку уште една потврда дека односите меѓу Скопје и Софија остануваат заробени во атмосфера на недоверба, политичка чувствителност и судир на наративи, без јасни сигнали дека наскоро би можело да дојде до вистинско приближување.