ЃУРЃОВДЕН КРИЕ ТАЈНИ ШТО РЕТКО КОЈ ГИ ЗНАЕ – Дел од обичаите ќе ве изненадат
Обичаи што се пренесуваат со векови, некои и денес се практикуваат.
Празникот на светиот великомаченик Георгиј во народот познат како Ѓурѓовден се празнува на 6 мај според новиот, односно на 23 април според стариот календар. Тој се смета за еден од најголемите пролетни празници во Македонија, кој не го слават само христијаните, туку и поширокото население. Ова укажува дека во неговата суштина лежи многу постара традиција поврзана со будењето на природата, вегетацијата и животот.
Ѓурѓовден е неподвижен празник, односно секогаш се празнува на ист датум. Како значаен ден во народниот календар, често се поврзува со Велигден и симболиката на обновувањето на природата по зимата. Според преданијата, свети Георгиј бил погубен во 303 година, а Црквата секоја година го чествува неговиот спомен. Покрај Ѓурѓовден, се одбележува и празникот Ѓурѓиц (16 ноември според новиот календар), кога се слави обновувањето на храмот посветен на светецот.
Ѓурѓовден е богат со народни обичаи. Меѓу најкарактеристичните се плетењето венци од пролетни растенија, миењето со вода во која се потопени билки и раното бањање во река. Вечерта спроти празникот, членовите на семејството носат зелени гранки од шума и ги поставуваат на вратите и прозорците, со желба домот да биде здрав, плоден и бериќетен.
Се плетат и венчиња од ѓурѓевско цвеќе како ѓурѓевка, здравец и други билки кои се ставаат на влезовите и остануваат таму до следната година. Во сад со вода се ставаат различни растенија (дрен, здравец, грабеж), како и црвено јајце, и се оставаат преку ноќ под ружа во дворот.
Наутро, сите членови на семејството се мијат со таа вода, секој со своја желба: децата за здравје, девојките за љубов, старите за сила, а домаќинот за благосостојба на домот. Особено значајно е и бањањето во река пред изгрејсонце, кое се смета за прочистување и заштита.
Во народните верувања, Ѓурѓовден се сметал и за време погодно за магиски дејствија. Постоеле приказни за „преземање“ на млекото од туѓ добиток, што наводно се правело тајно, на полноќ, со посебни ритуали. Исто така, во некои преданија се спомнува и симболично „симнување“ на Месечината и верување кое народот го сметал за многу опасно и грешно.
Иако овие магиски обичаи денес се речиси заборавени, тие сведочат за богатата фолклорна традиција и верувањата што го придружувале празникот низ вековите.
Ѓурѓовден и денес останува симбол на пролетта, обновувањето и надежта, празник кој ги поврзува духовното и природното во едно заедничко славење на животот.