ЕВРОПА ЈА ПОМЕСТУВА ПЕНЗИЈАТА ДО 74 ГОДИНИ Ќе мора ли Македонија да работи до седмата деценија?
Демографската криза го менува пензискиот систем – ОЕЦД предупредува дека во дел од Европа пензионирањето во иднина би можело да биде дури на 70 или 74 години.
Европа се соочува со сериозен демографски предизвик, а последиците сè почесто се гледаат и во пензиските системи. Според најновите проекции на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД), голем број европски земји во наредните децении постепено ќе ја зголемуваат старосната граница за пензионирање, а во одредени држави таа би можела да достигне и 74 години.
Проекциите покажуваат дека до крајот на 2060-тите просечната возраст за пензионирање во Европската Унија би можела да достигне околу 66,7 години за мажите и 66,6 години за жените.
Најекстремен пример е Данска, каде што идната старосна граница би можела да се искачи до 74 години. Во Естонија се очекува да достигне 71 година, додека Италија, Холандија, Шведска и Кипар би можеле да се движат околу границата од 70 години.
Сепак, разликите меѓу европските земји остануваат значителни. Словенија и Луксембург се меѓу државите со пониска старосна граница за пензионирање кај мажите, од 62 години. Полска, пак, и понатаму ја задржува границата од 60 години за жените.
Зошто Европа ја поместува пензијата?
Главната причина е демографијата. Европското население старее, се раѓаат сè помалку деца, животниот век се продолжува, а бројот на пензионери расте побрзо од бројот на луѓе во работоспособна возраст. Според ОЕЦД, до 2050 година на секои 100 лица на возраст од 20 до 64 години би можеле да имаат дури 52 лица постари од 65 години. Во 2025 година тој сооднос бил 33 на 100.
Токму затоа владите се соочуваат со сè поголем притисок да ги реформираат пензиските системи. Една од најчесто споменуваните мерки е постепеното зголемување на возраста за пензионирање, со цел да се обезбеди нивна финансиска одржливост.
Но, зад бројките се отвора и едно многу посложено прашање: до која возраст луѓето реално можат да работат?
Продолжувањето на животниот век не значи автоматски дека сите ќе можат здраво и без тешкотии да работат до 70 или 74 години. Условите за работа, здравјето, природата на професијата и физичкиот и психичкиот напор значително се разликуваат од човек до човек.
Оттука се наметнува и прашањето за Македонија. Дали и кај нас во иднина ќе се зголемува старосната граница за пензионирање? Дали Македонците ќе мора да работат значително подолго отколку денес и како ќе изгледа пензискиот систем во услови на стареење на населението?
Европскиот пример покажува дека прашањето повеќе не е само колку години ќе работиме, туку и дали општеството ќе создаде услови луѓето навистина да можат достоинствено да работат и во седмата деценија од животот.
