СКОПЈЕ ВО 2028 ЌЕ ГО ГЛЕДА ЦЕЛА ЕВРОПА Колкав туристички и економски бум може да донесе титулата

Европската престолнина на културата отвора можност за повеќе туристи, меѓународни уметници и нови партнерства. Искуствата од други градови покажуваат раст на посетителите од 30 до 40 проценти.

СКОПЈЕ ВО 2028 ЌЕ ГО ГЛЕДА ЦЕЛА ЕВРОПА Колкав туристички и економски бум може да донесе титулата
Фото: Принтскрин

Во 2028 година Скопје цела година ќе биде во фокусот на европската културна јавност. Титулата Европска престолнина на културата отвора можност градот да привлече туристи кои досега можеби не го избрале за дестинација, да угости меѓународни уметници и да воспостави нови партнерства со европски културни институции.

Но значењето на оваа титула е многу пошироко од организацијата на концерти, изложби и фестивали. Станува збор за можност Скопје да се позиционира како препознатлива културна дестинација и да отвори нови перспективи за културата, туризмот и локалната економија.

Проектот Европска престолнина на културата постои од 1985 година, а низ него поминаа десетици европски градови. За оние што знаеле да ја искористат титулата, таа станала можност да се најдат на културната мапа на Европа и да привлечат внимание и од посетители надвор од континентот.

Според евалуацијата на Европската комисија, објавена во 2025 година, во градовите што ја носеле титулата бројот на посетители се зголемил во просек за 30 до 40 проценти.

Овие бројки не се гаранција дека Скопје ќе постигне ист резултат, но јасно покажуваат каков потенцијал носи проектот кога зад него стојат квалитетна културна програма, добра организација, меѓународна промоција и поврзување на културата со туризмот.

За Скопје да стане препознатлива туристичка дестинација, нема да биде доволно само да понуди календар со културни настани. Потребно е да ја раскаже сопствената приказна – од Старата скопска чаршија и Кале, преку модернистичката архитектура изградена по земјотресот, до музичката и уметничката сцена, локалната кујна, маалата и традициите.

Културното наследство не го сочинуваат само спомениците и историските објекти. Тоа се и приказните на луѓето, занаетите, музиката, обичаите и начинот на кој различните генерации го обликувале градот.

Токму поврзувањето на ова наследство со современото творештво може да му даде на Скопје автентична туристичка понуда, поинаква од класичната разгледница.

„Повеќето туристи доаѓаат во Скопје со мали очекувања, а си заминуваат изненадени. Ги носам низ Чаршијата, до Кале и до зградите изградени по земјотресот и речиси секогаш ме прашуваат зошто никој не им кажал за ова. Ако 2028 им даде причина повеќе да дојдат, градот има што да им покаже“, вели туристички водич од Скопје.

Поголемиот број посетители би значел и поголема потрошувачка во хотелите, рестораните, музеите, галериите и кај туристичките оператори. Така, придобивките од културната програма би можеле да се прелеат и во локалниот бизнис.

Една од најважните придобивки од титулата е можноста за отворање на скопската културна сцена кон Европа. Европската престолнина на културата создава платформа за соработка со европски институции, фестивали, театри, музеи и уметници. Тоа значи можност меѓународни автори и изведувачи да настапуваат во Скопје, но и македонските уметници да добијат простор за претставување пред европската публика.

Во бидбукот на Скопје 2028, односно апликацијата врз основа на која градот ја доби титулата, меѓународната соработка, размената на уметници, развојот на културниот и креативниот сектор и туристичката препознатливост се издвоени како важни цели.

Амбицијата, според тоа, не е само во Скопје да се донесат познати европски имиња, туку и домашната културна сцена да добие нови можности за развој, соработка и меѓународна афирмација.

Туристичката видливост и бројот на посетители се важни показатели, но вистинскиот успех на проектот ќе се оценува и според неговото долгорочно наследство. Тоа подразбира посилни културни организации, нови меѓународни партнерства, стекнати професионални знаења, подобра соработка меѓу институциите и независната културна сцена, нови публики и поголема грижа за културното наследство.

За сето ова да се оствари, потребни се квалитетна програма, професионална организација, соработка со туристичкиот сектор и добра логистика. Исто така, градот мора да биде подготвен да ги пречека посетителите и да им понуди доживување поради кое ќе посакаат повторно да се вратат.

Скопје не мора да се натпреварува со големите европски метрополи за да биде интересно. Неговата предност може да биде токму автентичноста – град во кој се среќаваат различни култури, традиции, генерации и современи уметнички изрази.

Европската престолнина на културата е можност таа приказна да ја слушне Европа. Но вистинскиот успех ќе се види дури откако ќе заврши 2028 година – според тоа колку нови можности ќе се отворат и што трајно ќе се промени во културниот и туристичкиот живот на Скопје.

CATEGORIES
Share This