БАНКИ, АВИОНИ, MICROSOFT И APPLE ВО ПРОБЛЕМ Трамп вели „сè е во ред“, но расте загриженоста

Трамп тврди дека станува збор за „поединечни настани“ и предупредува дека секој што ќе ги нападне САД ќе се соочи со последици.

БАНКИ, АВИОНИ, MICROSOFT И APPLE ВО ПРОБЛЕМ Трамп вели „сè е во ред“, но расте загриженоста
Фото: Принтскрин

Бран технолошки прекини во периодот од 12 до 17 ноември 2026 година предизвика проблеми во некои од најголемите американски компании и институции. Додека се појавија шпекулации за можен координиран сајбер-напад, засега нема докази дека инцидентите се меѓусебно поврзани. Американскиот претседател Доналд Трамп ги отфрли загриженостите, оценувајќи ги случувањата како „поединечни настани“.

„Кажете им да се опуштат. Сè е во ред. Ова се поединечни настани“, изјави Трамп во интервју за „Фокс њуз“ за време на посетата на Кина.

Тој ги спомена и проблемите во JPMorgan Chase, обвинувајќи ги медиумите дека претерано им посветуваат внимание на прекините. Истовремено предупреди дека секоја земја што би се обидела да ги нападне САД ќе се соочи со силен одговор.

Во краток период беа регистрирани проблеми во повеќе критични дигитални системи:

  • Microsoft – прекини во Outlook и Exchange Online, што ја наруши деловната комуникација.

  • Американскиот авиосообраќај – проблем во телекомуникациската инфраструктура на FAA предизвика привремено запирање на полетувањата.

  • JPMorgan Chase – доцнење на одредени банкарски трансакции и плаќања.

  • Apple – прекини во дел од дигиталните услуги.

  • NSA – привремено нарушување на внатрешната мрежа за време на планирано одржување.

  • United Airlines и Workday – проблеми во нивните дигитални сервиси.

Заедничкиот проблем не е потврден хакерски напад, туку зависноста на современите компании од сложени системи во кои една софтверска или инфраструктурна грешка може да предизвика последици за илјадници корисници.

Покрај техничките дефекти, беше откриен и вистински сајбернапад преку компромитиран софтвер на платформата Optimizely, кој го користат веб-страници за оптимизација и дигитален маркетинг.

Според анализа на д-р Махмуд Ел Ходр, објавена во The Conversation, злонамерен код бил внесен на повеќе од 170 веб-страници. Напаѓачите се обидувале да пренасочуваат плаќања, да собираат податоци од платежни картички и да искористуваат безбедносни слабости кај одредени уреди. Овој случај покажува дека дури и добро заштитена компанија може да биде изложена преку надворешен софтвер што го користи на својата веб-страница.

Современата дигитална инфраструктура е поврзана преку облачни платформи, центри за податоци, мрежни оператори и платежни системи. Кога една важна компонента ќе откаже, проблемот може брзо да се прошири и врз други компании.

Потсетување за тоа беше глобалниот прекин од јули 2024 година, кога неисправно ажурирање на CrowdStrike предизвика масовни проблеми кај Windows-компјутерите, погодувајќи авиокомпании, банки, болници и други организации. Дополнителен предизвик е вештачката интелигенција, која им овозможува и на компаниите и на сајбер-криминалците побрзо да откриваат софтверски слабости.

Проблемот е што голем дел од светската економија се потпира на релативно мал број глобални технолошки компании. Тоа носи пониски трошоци и поголема ефикасност, но и ризик: дефект кај еден голем добавувач може истовремено да погоди банки, болници, авиокомпании и јавни институции.

Последиците не се само технички. Прекините можат да предизвикаат изгубена продажба, доцнење на плаќања, откажани летови, прекин на деловни процеси и сериозни финансиски загуби. Ноемвриските инциденти не докажуваат постоење координиран напад врз светската инфраструктура. Но покажуваат дека заедничкиот ризик е реален: светот станува сè позависен од дигитални системи, а нивната отпорност станува прашање на економска и национална безбедност.

CATEGORIES
Share This