ДИЗЕЛОТ СТАНА НАЈСКАПО ГОРИВО ВО ЕУ Литарот достигна рекордни 2,226 евра
Цените скокнаа за 40 отсто од февруари, а полн резервоар од 50 литри во просек чини дури 111 евра.
Дизелот официјално стана најскапото гориво на бензинските пумпи во Европската Унија, покажуваат најновите податоци на Европската комисија. Просечната цена достигна рекордни 2,226 евра за литар, што е за 13,4 центи повеќе од бензинот Еуросупер 95.
За полн резервоар од 50 литри, возачите во просек треба да издвојат околу 111 евра, а приближно 40 отсто од оваа сума завршува кај државата преку даноци и други давачки.
Главен двигател на ценовниот скок се ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток, но и нарушувањата во транспортот низ Ламанш и Ормускиот Теснец. Од крајот на февруари, цената на дизелот е зголемена за околу 40 отсто.
Дополнителен притисок создаваат и високите маржи во рафинерискиот сектор. Само во септември, маржите за преработка учествувале со околу 19 отсто во крајната цена што ја плаќаат возачите.
Аналитичарите на Европската централна банка предупредуваат дека значително стабилизирање на цените тешко може да се очекува додека не се намалат геополитичките тензии и не се нормализираат глобалните капацитети и операции за преработка на нафта.
Дизелот е поскап, но данокот е понизок
И покрај рекордните цени на дизелот, земјите-членки на ЕУ во просек сè уште наплатуваат околу 12 центи помал данок по литар дизел во споредба со бензинот.
Ова е резултат на даночна политика која се применува со децении и традиционално се оправдува со потребата од заштита на економијата. Пониското оданочување на дизелот се поврзува со поддршката за транспортниот сектор, земјоделството и индустријата.
Обидите на Европската комисија да го усогласи оданочувањето според енергетската вредност на горивата досега не добија едногласна поддршка од сите 27 земји-членки.
Системот на оданочување функционира во две фази: прво се пресметува фиксна акциза, заедно со применливите еколошки давачки, а потоа врз вкупниот износ се додава ДДВ. Во некои земји членки ДДВ-то достигнува и 27 отсто.
Данска со најголем даночен товар
Највисоки даночни давачки за дизелот има во северните и западните земји на ЕУ.
На врвот според износот на данокот по литар се:
- Данска – 1,081 евро за литар, со најголем даночен товар во ЕУ. Акцизата и ДДВ-то од 25 отсто сочинуваат повеќе од 42 отсто од крајната цена.
- Италија – 1,034 евро за литар
- Финска – 1,030 евро за литар
- Германија – 1,024 евро за литар
- Холандија – 1,006 евро за литар
Холандија воедно има и најскап дизел во Европската Унија – 2,579 евра за литар.
Во Германија, пак, неодамна е одобрено привремено намалување на даночното оптоварување со цел да се ублажи ударот врз возачите.
Рекордните цени на горивата сè повеќе го зголемуваат притисокот врз владите на земјите-членки да преземат мерки за заштита на граѓаните и економијата, меѓу кои и привремено намалување на акцизите и други форми на даночно олеснување.
