ТАЈНИ КЛАУЗУЛИ ЗА МАКЕДОНИЈА ОД 1913 ГОДИНА НЕ ПОСТОЈАТ Еве го доказот
Документот со наводната клаузула за независна Македонија по 100 години не постои во оригиналните архиви, а современиот македонски јазик го разоткрива фалсификатот.
На социјалните мрежи повторно се споделува фотографија од наводен документ со наслов „Договор од Букурешт за поделбата на Македонија“, датиран на 10/23 август 1913 година. Во објавата, проследена со навредливи коментари кон Европа, се тврди дека документот содржи „дополнителна и тајна клаузула“ според која, по истекот на 100 години, Македонија би можела да стане независна држава и да го задржи своето име.
Станува збор за невистинито тврдење. Проверката на достапните историски и архивски извори покажува дека ваква клаузула не постои во оригиналниот Букурешки мировен договор од 1913 година.
Договорот од Букурешт е потпишан на 10 август 1913 година, односно 28 јули според стариот календар, со што формално завршува Втората балканска војна. Негови потписници се Романија, Србија, Грција, Црна Гора и Бугарија. Со договорот се уредуваат мировните односи меѓу државите, новите граници, територијалните отстапки, финансиските и административните прашања, како и постапката за ратификација.
Во ниту еден член од оригиналниот договор нема одредба за создавање независна Македонија по 100 години, ниту пак постои клаузула со која се гарантира задржување на името „Македонија“ во иднина. Не постои ниту „член 21“ со содржина каква што е прикажана на фотографијата, ниту таканаречена „Дополнителна и тајна клаузула“.
Оригиналните примероци и архивските материјали поврзани со договорот се зачувани во повеќе институции и се достапни за истражување. Објавени се и дигитализирани копии од оригиналните страници, како и историски документи поврзани со договорот. Во нив нема трага од текстот што се појавува на спорната фотографија.
Особено јасен показател дека документот е современа изработка е јазикот на кој е напишан. Наводниот текст е составен на современ стандарден македонски јазик, со денешен правопис и граматика. Македонскиот литературен јазик е кодифициран во 1945 година, повеќе од три децении по потпишувањето на Букурешкиот договор. Оттука, невозможно е официјален меѓудржавен договор од 1913 година да бил составен на денешната стандардна форма на македонскиот јазик.
Дополнително, сомнителна е и самата формулација дека „по истекот на 100 години“ би се создала независна Македонија. Таа очигледно упатува на настан околу 2013 година и претставува современа конструкција, а не формулација што може да се потврди во дипломатските документи од периодот.
Ваква значајна тајна клаузула, доколку навистина постоела, би оставила траги во дипломатската преписка, архивите на државите потписнички, архивите на големите сили и во историската литература посветена на Балканските војни. Такви докази не постојат.
Наместо тоа, спорниот текст се појавува единствено како фотографија што се шири на социјалните мрежи, без наведено архивско потекло, фонд, сигнатура, инвентарен број или друг проверлив доказ за неговата автентичност.
Затоа, тврдењето дека Букурешкиот мировен договор од 1913 година содржи тајна клаузула за создавање независна Македонија по 100 години е невистинито. Прикажаниот документ е современ фалсификат, а современиот македонски стандарден јазик во него претставува јасен анахронизам кој дополнително ја потврдува неговата неавтентичност.
