СОНЦЕТО ЌЕ СТАНЕ ЦРВЕН ЏИН И ЌЕ ГИ ПРОГОЛТА ПЛАНЕТИТЕ Но ново откритие ѝ дава шанса на Земјата за спас
Научниците открија дека нашата планета можеби ќе успее да се оддалечи од Сонцето пред неговата последна фаза, но иднината сè уште зависи од тоа колку маса ќе изгуби ѕвездата.

Кога Сонцето ќе остане без водородно гориво, за околу пет милијарди години, ќе започне драматична фаза од својата еволуција. Ѕвездата ќе се прошири и ќе стане црвен џин, достигнувајќи големина што ќе биде доволна да ги проголта Меркур и Венера. Долго време се сметаше дека истата судбина ја очекува и Земјата, но ново истражување покажува дека нашата планета можеби има поголеми шанси за преживување.
Научници со помош на најнови модели за однесувањето на старите ѕвезди открија дека гравитациските сили што ја влечат Земјата кон Сонцето што се шири можеби се послаби од претходно пресметаното. Тоа значи дека планетата би можела постепено да се оддалечува додека Сонцето ги исфрла своите надворешни слоеви во вселената, избегнувајќи го целосното уништување.
Сепак, ова не е конечна гаранција дека Земјата ќе преживее. Главната неизвесност сега не се плимните сили, туку количината на маса што Сонцето ќе ја изгуби во последните фази од својот живот.
„Најголемата неизвесност повеќе не доаѓа од пресметките на плимните сили, туку од тоа колку маса ќе изгуби идното Сонце. Набљудувањата на џиновски ѕвезди слични на Сонцето покажуваат дека Земјата би можела да преживее, но потребни се уште подетални мерења“, изјави Матс Еселдерс од Институтот за астрономија при Универзитетот Ку Левен во Белгија.
Крајната судбина на Земјата ќе зависи од балансот помеѓу две спротивставени сили. Од една страна, плимните сили предизвикани од ширењето на Сонцето ќе ја забавуваат орбитата на Земјата и постепено ќе ја влечат поблиску до ѕвездата.
Од друга страна, Сонцето во фазата на црвен џин ќе губи огромни количества материја преку силни ѕвездени ветрови. Со губењето на масата, неговата гравитациска привлечност ќе ослабне, што ќе предизвика планетите да се движат на подалечни орбити.
„Судбината на Земјата зависи од деликатната рамнотежа меѓу овие два процеси. Ако плимните сили преовладаат, планетата ќе биде проголтана. Ако губењето на масата биде посилно, Земјата ќе се оддалечи и ќе преживее“, објаснуваат истражувачите.
Новите пресметки се потпираат и на набљудувања на ѕвездата L2 Puppis, црвен џин оддалечен околу 183 светлосни години од Земјата. Бидејќи има слична маса како нашето Сонце, таа се користи како пример за тоа како би можела да изгледа иднината на Сончевиот систем. Истражувачите утврдиле дека, доколку Сонцето губи маса со слична брзина, Земјата би можела доволно брзо да се оддалечи за да го избегне најлошото сценарио.
Иако новото откритие носи надеж за опстанокот на самата планета, тоа не значи дека Земјата ќе остане погодна за живот. Научниците сметаат дека многу порано, за околу една милијарда години, зголемената температура на Сонцето ќе предизвика испарување на океаните и ќе ја направи планетата ненаселива. Затоа, можниот спас од фазата на црвен џин е повеќе научна отколку практична вест за човештвото. Сепак, проучувањето на идната судбина на Земјата им помага на астрономите подобро да разберат како планетарните системи се менуваат кога нивните ѕвезди стареат.
Студијата, објавена во научното списание „Astronomy & Astrophysics“, покажува дека идните набљудувања на ѕвезди слични на Сонцето ќе бидат клучни за попрецизно предвидување на конечната судбина на нашиот планетарен систем.


