КНИН ДА, МРКОЊИЌ ГРАД НЕ: Црна Гора праќа претставник на прославата на „Бура“, но не и на поменот за српските жртви

Владата на Црна Гора денес ќе има свој претставник во Книн на одбележувањето на 31-годишнината од хрватската воена операција „Бура“, одлука која веќе предизвика остри реакции во црногорската и српската јавност. На прославата во Книн ќе присуствува вршителот на должноста дипломатски претставник на Црна Гора во Хрватска. Истовремено, Подгорица не испрати свој претставник во Мркоњиќ Град, каде што Србија и Република Српска го одбележаа Денот на сеќавање на Србите убиени и протерани во текот на „Бура“.

Операцијата „Бура“ започна во август 1995 година, а по неа од Хрватска беа протерани голем број Срби, додека бројни цивили беа убиени или исчезнаа. Книн, кој пред операцијата имал значително српско население, денес ја одбележува „Бура“ како победа. Одлуката на црногорската влада да биде присутна во Книн, а да не испрати претставник на одбележувањето на српските жртви, беше критикувана од лидерот на „Слободна Црна Гора“, Владислав Дајковиќ.

Тој ја оцени одлуката како „длабоко погрешен и срамен политички чин“ и побара Владата да објасни во чие име нејзиниот претставник присуствува на прославата.

„Додека илјадници семејства тагуваат и се сеќаваат на изгубените домови и своите најблиски, претставник на Владата на Црна Гора присуствува на настан каде што ‘Бура’ се слави како победа“, порача Дајковиќ.

Од „Слободна Црна Гора“ посочуваат дека особено е разочарувачки што ваквата одлука доаѓа од политичка власт во која учествуваат и партии и политичари кои се декларираат како заштитници на интересите на српскиот народ. Според нив, не се бара од Подгорица да ги наруши односите со Хрватска, туку да покаже „елементарно почитување“ кон жртвите и протераните. Црна Гора и претходно имала свои претставници на одбележувањето на „Бура“ во Книн. Во 2018 година, земјата ја претставувал воениот аташе Иван Машуловиќ, а фотографиите од црногорскиот офицер пред хрватското знаме предизвикаа остри реакции во Србија.

Во август 2025 година, пак, министерот за одбрана Драган Краповиќ одлучи Министерството за одбрана и Војската на Црна Гора да не учествуваат на воената парада во Загреб ниту на прославата во Книн. По таа одлука, Црна Гора продолжи да испраќа дипломатски претставници од понизок ранг. Кариерниот дипломат Зоран Миливојевиќ оценува дека самиот факт што Црна Гора испраќа државен претставник во Книн претставува јасна политичка порака.

Според него, не е пресудно на кое ниво е претставникот, бидејќи неговото присуство значи дека станува збор за официјален став на државата. Миливојевиќ оценува дека истовременото отсуство од одбележувањето на српските жртви во Мркоњиќ Град покажува промена во политиката на Подгорица и отстапување од, како што вели, нејзиниот национален идентитет и интереси.

Тој посочува дека односот кон „Бура“ е особено чувствително прашање поради размерите на егзодусот на српското население и смета дека актуелната политика на Црна Гора покажува отстапување од досегашниот однос кон српското прашање. Присуството на црногорски претставник во Книн, во комбинација со отсуството од одбележувањето на српските жртви, според критичарите, отвора прашање дали Подгорица прави нов политички избор во односите со Хрватска и пошироко во регионот.