ВРАБОТЕНИТЕ ИЗЛЕГОА НА УЛИЦА – Судирот во Министерството ескалира
Синдикатите обвинуваат за ново отворање на веќе решено прашање од Уставниот суд.
Вработените во културата денеска протестираа пред Министерството за култура и туризам, отворајќи нов спор меѓу синдикатите и ресорот предводен од министерот Зоран Љутков. Повод за протестот е одлуката на Уставниот суд да поведе постапка за оценување на уставноста и законитоста на Колективниот договор за култура, како и незадоволството од начинот на пресметка на платите во секторот.
Од Синдикатот за култура велат дека не е јасно зошто Уставниот суд повторно го отвора ова прашање, кога во претходни постапки веќе се произнел дека гранковиот колективен договор е во согласност со Уставот и законите. Тие сметаат дека спорните пресметки и толкувања во образложението на Судот не соодветствуваат со реалните примања на вработените, поради што протестот го дефинираат како заштита на договорот и стекнатите работнички права.
Уставниот суд на 8 април соопшти дека започнува постапка за оценување на уставноста и законитоста на Колективниот договор за култура, потпишан на 30 декември 2019 година, а истовремено по сопствена иницијатива го отвори и прашањето за член 78-љ од Законот за култура. Во образложението, Судот наведува сомнеж дека договорот излегува надвор од законските овластувања и воспоставува сопствен модел за определување на платите, наместо да ја разработува законската рамка.
Така се отвора клучниот судир меѓу двете страни: за синдикатите, колективниот договор претставува документ што конечно по долг период донел јасни правила и стабилност за културните работници, додека за Уставниот суд останува дилемата дали со него е воспоставен автономен систем за плати кој не е доволно усогласен со законот. Во вакви околности, протестот пред Министерството се толкува не само како реакција на судска постапка, туку и како страв од можно укинување на веќе стекнати права и примања.
Министерот Љутков најави дека Министерството повторно ќе отвори разговори со синдикатите и дека ќе се формира работна група за изработка на нов колективен договор. Сепак, оваа порака дојде откако протестот веќе беше најавен, поради што дел од вработените ја гледаат повеќе како задоцнет обид за смирување на ситуацијата, отколку како навремена институционална реакција.