Недостатокот на дипломатско знаење ја чинеше Македонија државен идентитет (7)

Колумна, Национал
проф. д-р Игор Јанев
Петок, 14 ноември 2025 година

Приговорите на Грција дека Македонија, по самото име („Република Македонија“), „ја краде античката историја на Грција“ и со тоа претставува „безбедносна“ закана за Грција, изгледаат неубедливи, неосновани, па дури и смешни од денешна перспектива (па дури и тогаш во 1993 година) и од гледна точка на меѓународното право.

За жал, македонската дипломатија и политичка елита во моментот на приемот на земјата во ОН во 1993 година немаше или доби доволно знаење за основите на меѓународното право и не се справи со ситуацијата кога земјата требаше да биде примена во ОН без дополнителни услови.

И покрај многубројните укажувања и дадени информации до македонската влада дека имало незаконски и штетен прием во Македонија (1993) со многу сериозни последици, македонските власти не се осмелиле да го предадат проблемот до МСП за советодавно мислење, па дури и не повеле помасовна кампања на меѓународни признавања под уставното име („Република Македонија“), но останаа смирени, покажувајќи висок степен на незрелост и отсуство на дипломатско и политичко знаење и мудрост.

Кога во 1999 година стана отворено јасно дека е целосно незаконски да се толерира наметната референца без лична карта (што не е правен идентитет на државата) и во врска со тоа дека преговарањето за државното име е незаконско, па дури и срамно барање, македонските власти и дипломатијата воопшто не презедоа ништо за решавање на ова жешко прашање.

Т.н. сама немаше никакви аргументи да ја објасни сѐ поочигледната дискриминација во однос на бесмислените дополнителни услови наметнати на Македонија, наместо слабеење на позициите, растеше притисокот од западните сили врз Македонија да го промени, во договор со Грција, нејзиното уставно име.

Притоа, западните сили и органите на ОН, всушност, сакаа да ја „исчистат“ и да ја избришат сè повидливата „грешка“ на ОН (т.е. maleficium omissionis) на Организацијата на ОН.

Кога Зоран Заев (партија СДСМ) дојде на власт во Македонија и стана нов премиер (2017), западните сили и Грција конечно добија шанса за „решенија за идентитет“ и успеаја да ги натераат македонските власти на чело со Заев дури и ефективно да се прошири бројот на „преговарачки“ услови од два (услови, а наводно само „проблемот за името“) до многу голем број (незаконски) национални барања, кои опфаќаат всушност цела сфера на националниот идентитет.

Покрај промените во однос на државното име (легален државен идентитет), Грција побара и промена на името на народот и нацијата, односно ревизии на националното име од секој аспект, како и многубројни национални системски промени во Уставот на Македонија, како и културни и административни законски измени, кои се прошируваат на лични документи, пасоши, лични карти, возачки и други дозволи итн.

Дополнително, опсегот на измени и решенија достигна сеопфатни национални забрани и задолжителни ревизии на локалниот идентитет, и понатаму, сите опфатени национални промени се проширени на ОН и организации дури и надвор од системот на ОН, како и на земји што не се членки на ООН (т.е. во сите земји според принципот вграден во Договорот од Преспа: ерга омнес).

(продолжува)

Национал во повеќе продолженија објавува фељтон од проф. д-р Игор Јанев во врска со истражувањето содржано во неговиот труд од мај 2024 година: „Етноцидот што произлезе од Договорот меѓу Македонија и Грција склучен во селото Преспа („Преспански договор“, 2018) и процесот на асимилација и трансформација на македонскиот идентитет („бугаризација“) како резултат на демонтирање, поништување и уништување на националниот идентитет на Македонците“.