ОД ЈУЛИ 2027 – Еве колку готовина ќе смеете да носите и плаќате во ЕУ

Европската унија одлучи да воведе горна граница за плаќања во готово од 10.000 евра, мерка што ќе започне да се применува од јули 2027 година. Оваа одлука е усвоена во 2024 година како дел од поширок пакет правила насочени кон спречување на перење пари, во рамки на Регулативата 2024/1624.

Ограничувањето ќе важи за купопродажби на стоки и услуги кога во трансакцијата учествува правно лице, односно компанија или фирма. Практично, тоа значи дека граѓаните нема да можат да платат, на пример, автомобил во салон во готово ако сумата надминува 10.000 евра.

Од друга страна, правилото не се однесува на трансакции меѓу физички лица. Тоа значи дека купување половен автомобил од друг граѓанин и понатаму ќе може да се реализира и со сума поголема од 10.000 евра, во зависност од националните прописи на секоја членка.

Регулативата им дозволува на државите членки да воведат и построги ограничувања доколку сакаат. Во некои земји вакви правила веќе постојат, како на пример во Италија.

Иако во јавноста се појавија тврдења дека ЕУ со ова се движи кон укинување на готовината, експертите нагласуваат дека станува збор за ограничување, а не за забрана. Готовината и понатаму ќе може да се користи за помали износи.

Главната цел на мерката е намалување на перењето пари и финансирањето на тероризам, како и ограничување на анонимните големи трансакции. Со тоа, ЕУ сака да го намали просторот за злоупотреби и да поттикне користење на последливи платежни системи.

Според проценки на Обединетите нации, секоја година во светот се перат меѓу 2 и 5 проценти од глобалниот БДП, што изнесува до 1,87 трилиони евра. Дополнително, извештаи од 2023 година покажуваат дека околу 70 проценти од криминалните мрежи во ЕУ користат перење пари, најчесто преку готовински трансакции.