КРЕДИТЕН БУМ ВО МАКЕДОНИЈА Граѓаните сè повеќе се задолжуваат, кредитите достигнаа речиси 10 милијарди евра
Станбените кредити пораснале за 15,9 проценти, потрошувачките за 12,3 проценти, а компаниите се задолжуваат уште побрзо. Кредитите растат за 14,3 проценти на годишно ниво, наспроти растот на депозитите од 9,3 проценти.

Граѓаните и компаниите во Македонија сè повеќе се потпираат на банкарски кредити, а задолжувањето продолжува да расте со побрзо темпо од штедењето. Најновите податоци на Народната банка покажуваат дека кредитната активност во октомври 2026 година пораснала за 14,3 проценти на годишно ниво, додека депозитите бележат раст од 9,3 проценти.
Разликата од пет процентни поени укажува на забрзување на кредитирањето, при што банките пласираат повеќе средства во кредити, отколку што растат депозитите на граѓаните и компаниите. Особено е забележлив растот на задолжувањето кај населението, каде што станбените кредити растат побрзо од потрошувачките. Тоа покажува дека купувањето недвижности сè повеќе се финансира со банкарски средства, додека потрошувачките кредити остануваат значаен извор на финансирање за личните потреби на домаќинствата.
Според монетарната статистика на Народната банка, вкупните кредити на домаќинствата во октомври биле повисоки за 12,6 проценти во споредба со истиот месец минатата година. Најголем раст има кај станбените кредити, кои се зголемиле за 15,9 проценти, додека потрошувачките кредити бележат годишен раст од 12,3 проценти.
Овие показатели упатуваат на силна побарувачка за станбено финансирање, но и на продолжување на задолжувањето за поголеми набавки и други лични потреби. Растот на станбените кредити може да се поврзе со зголемената побарувачка за недвижности и повисоките цени на становите, поради кои купувачите мора да обезбедат поголеми износи за финансирање. Сепак, статистиката сама по себе не покажува дали растот е резултат на поголем број купени станови или на повисоки цени на недвижностите.
Поголемото задолжување значи и поголеми месечни обврски за домаќинствата. Покрај трошоците за храна, сметки, превоз и домување, семејствата треба редовно да издвојуваат средства за отплата на кредитите. Просечната нето-плата во јули 2026 година изнесувала 48.499 денари, додека просечната синдикална потрошувачка кошничка во октомври достигнала 59.149 денари.
Иако овие показатели не се директно споредливи, тие ја илустрираат финансиската рамка во која домаќинствата ги планираат своите приходи и расходи. На пример, семејство со месечна рата од 15.000 денари за станбен кредит и дополнителни 5.000 денари за потрошувачки кредит би требало да издвојува 20.000 денари месечно само за кредитни обврски, пред да ги покрие останатите животни трошоци.
Кај потрошувачките кредити останува отворено прашањето дали граѓаните се задолжуваат за планирани поголеми набавки или сè почесто ги користат кредитите за покривање на секојдневните потреби.
Паралелно со задолжувањето, расте и штедењето во банките. Депозитите на домаќинствата во октомври биле повисоки за 9,4 проценти во однос на истиот месец минатата година, а во споредба со септември бележат раст од 1,3 проценти. Тоа покажува дека во банкарскиот систем истовремено се зголемуваат и кредитирањето и депозитите. Сепак, овие податоци не значат дека сите граѓани имаат поголема финансиска сигурност. Додека едни домаќинства успеваат да ги зголемуваат заштедите, други се задолжуваат за да ги покријат своите потреби.
Според вкупните податоци за населението и компаниите, кредитите се приближуваат до 10 милијарди евра, додека депозитите достигнуваат околу 11,2 милијарди евра.
Забрзување на кредитната активност има и кај корпоративниот сектор. Кредитите на компаниите во октомври пораснале за 16,1 процент на годишно ниво, што е повеќе од растот на задолжувањето кај домаќинствата.
За компаниите, кредитите најчесто претставуваат извор на финансирање за инвестиции, набавка на опрема, проширување на производството, развој на бизнисот или обезбедување тековна ликвидност.
Растот на корпоративното кредитирање може да биде показател за зголемена економска активност, но истовремено ја наметнува потребата од внимателно следење на задолженоста и способноста на компаниите редовно да ги сервисираат своите обврски.
Податоците на Народната банка покажуваат дека кредитниот пазар во Македонија продолжува да се шири, но и дека задолжувањето станува сè поважен дел од финансирањето на домаќинствата и бизнисите.
ИМАТЕ КРЕДИТ Еве како да заштедите и до 105.000 денари на камати

