ИЗНЕНАДУВАЧКО ОТКРИТИЕ Вегетаријанците имаат помали шанси да доживеат 100 години

Дали вегетаријанската исхрана навистина е поврзана со подолг живот? Ново истражување објавено во „The American Journal of Clinical Nutrition“ отвора интересно прашање, особено кога станува збор за луѓето во длабока старост.

Истражувачите од Универзитетот Фудан и Кинескиот центар за контрола и превенција на болести анализирале податоци за 5.203 лица постари од 80 години, користејќи информации од кинеското истражување за долговечност кое започнало во 1998 година.

Од учесниците, 1.459 успеале да го доживеат стотиот роденден, додека 3.744 починале пред да наполнат 100 години.

Вегетаријанците имале помали шанси да доживеат 100 години

Резултатите привлекоа внимание бидејќи покажале дека, во споредба со луѓето кои консумираат и растителна и животинска храна, вегетаријанците имале околу 19 отсто помали шанси да доживеат 100 години.

Кај веганите разликата била уште поизразена и околу 29 отсто помала веројатност за достигнување на стогодишна возраст.

Сепак, сликата не е толку едноставна. Кај пескетаријанците, кои јадат риба, како и кај вегетаријанците кои консумираат јајца и млечни производи, не била утврдена статистички значајна разлика.

Најголемата разлика кај лицата со мала телесна тежина

Еден од најинтересните наоди е дека врската била особено изразена кај лицата кои биле потхранети. Кај учесниците со индекс на телесна маса под 18,5, вегетаријанската исхрана била поврзана со 28 отсто помали шанси за достигнување 100 години.

Од друга страна, кај лицата со нормална или повисока телесна тежина не била забележана статистички значајна разлика. Овој податок е особено важен бидејќи со стареењето често се јавуваат намален апетит, губење на мускулна маса и недоволен внес на калории и протеини.

Дали тоа значи дека месото го продолжува животот?

Не. Истражувањето покажува поврзаност меѓу начинот на исхрана и веројатноста за доживување 100 години, но не докажува дека јадењето месо директно го продолжува животот.

Станува збор за набљудувачка студија, спроведена кај кинеска популација постара од 80 години. На резултатите можат да влијаат голем број други фактори, меѓу кои целокупниот квалитет на исхраната, телесната тежина, здравствената состојба, социоекономските услови, како и внесот на протеини и микронутриенти.

Затоа авторите не препорачуваат зголемена консумација на месо, туку нагласуваат дека исхраната во длабока старост треба да биде разновидна и нутритивно богата, со доволно растителни и, кога е потребно, животински извори на хранливи материи.

По 80-тата година потребите на организмот се менуваат

Кај луѓето во осмата и деветтата деценија од животот, доволниот внес на протеини и енергија станува особено важен. Протеините, витаминот Б12, железото, цинкот и другите микронутриенти имаат значајна улога во зачувувањето на мускулите, коските и физичката независност.

Тоа, сепак, не значи дека вегетаријанската или веганската исхрана не може да биде соодветна. Доколку е добро испланирана, таа може да обезбеди голем дел од потребните хранливи материи, а во одредени случаи може да биде потребна и суплементација.

Не е важна само етикетата, туку и квалитетот на храната

Друга студија од истата истражувачка група, објавена во 2025 година во списанието „npj Aging“, покажала дека квалитетот на исхраната може да има огромно значење. Кај постарите лица кои се хранеле вегетаријански, но имале квалитетна исхрана богата со растителни намирници, не била забележана значајна разлика во здравото стареење во споредба со лицата кои консумирале и животинска храна.

Тоа покажува дека „вегетаријанско“ не значи автоматски и „здраво“. Исхрана базирана на зеленчук, овошје, мешунки, јаткасти плодови и интегрални житарки е сосема различна од вегетаријанска исхрана богата со слатки, рафинирани јаглехидрати и ултрапреработени производи.

Што е најдобро за долговечност?

Досегашните научни податоци не дозволуваат едноставен заклучок дека месојадите живеат подолго или дека вегетаријанците имаат поголеми шанси за долговечност. Новото истражување укажува на нешто многу поспецифично: кај луѓето кои веќе ја надминале 80-тата година, особено кај оние со ниска телесна тежина, строгото исклучување на животинските намирници било поврзано со помала веројатност за достигнување на 100 години.

Затоа, најважната порака не е дека треба да се јаде повеќе месо, туку дека во длабока старост особено значење имаат доволниот внес на енергија и протеини, разновидноста на храната и спречувањето на потхранетост.

На крајот, за долговечноста можеби не е пресудна етикетата „месојадец“ или „вегетаријанец“, туку квалитетот, разновидноста и балансираноста на исхраната.