БЕЗ ОВА НЕМА FACEBOOK, GOOGLE, CHATGPT… Професорот Симов открива зошто дата-центрите се клучни

Претседателот на Комисијата на Агенцијата за електронски комуникации (АЕК), професорот Орце Симов, смета дека спротивставувањето на изградба на дата-центри денес е слично на тоа да се биде против хидроцентрали и енергетска мрежа пред 100 години.

Во објава на Фејсбук, Симов посочува дека дата-центарот може да се разгледува од повеќе аспекти и како голем потрошувач на електрична енергија и создавач на топлина, но и како објект во кој се сместени серверите што ги овозможуваат интернетот, социјалните мрежи, дигиталните услуги и вештачката интелигенција.

Според него, бројот на дата-центри е еден од показателите за економската развиеност на една земја. Како пример ги наведува САД, каде што има 4.767 дата-центри, по што следуваат Велика Британија со 569, Германија со 533, Франција со 393 и Кина со 376.

„Дата центар е капацитет, односно објект во кој се наоѓаат голем број компјутерски сервери кои служат за обработка и складирање на информации“, објаснува Симов.

Тој го посочува Фејсбук како пример, нагласувајќи дека фотографиите, видеата, коментарите, лајковите и останатите содржини не се складираат на мобилните телефони на корисниците, туку во дата-центрите распоредени на различни локации низ светот. Оттаму, податоците се обработуваат и испорачуваат до корисниците кога пристапуваат до услугите.

Симов додава дека без дата-центри не би можеле да функционираат платформи и услуги како Facebook, YouTube, Instagram, Google, Temu, ChatGPT и Claude, како и електронското банкарство и бројни други дигитални сервиси.

Тој забележува и, како што вели, одреден парадокс во актуелните дебати. Според него, најголем дел од критиките кон дата-центрите се шират токму преку интернетот и социјалните мрежи, кои самите зависат од инфраструктурата на дата-центрите. Слична ситуација, според него, имало и во дебатите за 5G-мрежите пред неколку години.

Зборувајќи за економските придобивки, Симов го издвојува примерот на Германија, каде што Google инвестира 5,5 милијарди евра во изградба на дата-центри. Тој посочува дека очекуваниот годишен придонес во германската економија е значаен и додава дека ефектот од ваква инвестиција би бил уште поголем за македонската економија.

Сепак, Симов нагласува дека изградбата на дата-центри мора да биде проследена со соодветни стандарди и планирање.

Според него, објектите треба да се градат по највисоки еколошки стандарди, на локации каде што нема да го нарушуваат секојдневниот живот на локалното население, како и на места со соодветна електроенергетска инфраструктура.

Дополнително, потребно е да се обезбеди доволен капацитет за снабдување со електрична енергија, без да се загрозат постоечките потрошувачи, како и електрична енергија набавена преку енергетските берзи по пазарни цени.