БУГАРИЈА ПРЕД ПОЛИТИЧКИ ПРЕСВРТ Јотова води, Ѓуров ја намалува разликата – Украина и Русија ја разгоруваат изборната битка

Бугарија в недела, на 25 октомври, излегува на претседателски избори на кои главната политичка битка се води околу националната безбедност, евроатлантската ориентација на земјата и ставовите кон војната во Украина. Изборната кампања се одвива во атмосфера на зголемена неизвесност, додека анкетите најавуваат мала излезност и веројатен втор изборен круг.

Според последното истражување на агенцијата „Алфа Рисрч“, спроведено од 18 до 22 октомври врз репрезентативен примерок од 1.000 полнолетни граѓани, околу 40 проценти од избирачите планираат да гласаат, додека 17 проценти сè уште не одлучиле дали ќе излезат на гласање. Ваквите показатели ги потврдуваат прогнозите дека излезноста би можела да остане под потребниот праг од 50 проценти за избор на претседател уште во првиот круг.

Актуелната претседателка Илијана Јотова, долгогодишна соработничка на поранешниот претседател и сегашен премиер Румен Радев, останува главен фаворит во трката. Според „Алфа Рисрч“, претседателскиот тандем Јотова – Кирил Валчев има поддршка од 41,1 процент меѓу определените гласачи, што претставува пад во однос на 44,5 проценти регистрирани на почетокот на кампањата.

Од друга страна, тандемот на Андреј Ѓуров и Кандев бележи раст и достигнува поддршка од 28,3 проценти. Истражувањето на „Маркет линкс“, објавено во средата, покажува нешто поинаков сооднос на силите. Според таа анкета, Јотова има поддршка од 47,3 проценти, додека за Ѓуров би гласале 30,6 проценти од испитаниците.

Иако двете истражувања покажуваат различни проценти, заедничкиот заклучок е дека Јотова влегува во изборната трка со значителна предност.

Надворешната политика и војната во Украина се меѓу најчувствителните теми во кампањата. Јотова настапува со пораки за национално единство, социјална сигурност, борба против сиромаштијата и дипломатско решавање на војната. Таа се претставува како кандидатка за мир, повикувајќи на преговори меѓу Москва и Киев.

Иако не го оспорува членството на Бугарија во Европската Унија и НАТО, Јотова се противи на продолжувањето на воената помош за Украина.

„Не ни треба Коалиција на подготвените за Украина, туку Коалиција за мир во Украина“, порача таа на еден од предизборните собири, критикувајќи го пристапот на европските држави што се залагаат за засилена поддршка на Киев.

Нејзиниот главен противкандидат Андреј Ѓуров, поранешен вицегувернер на Бугарската народна банка и поранешен вршител на должноста премиер, застапува поцврста евроатлантска политика. Ѓуров ја критикува надворешнополитичката ориентација на Радев, нагласувајќи дека дипломатијата е неопходна, но дека таа не може да биде замена за силни одбранбени капацитети и јасни безбедносни гаранции.

Јотова ја презеде претседателската функција во јануари, откако Румен Радев поднесе оставка за да се вклучи во парламентарната изборна трка, по која ја презеде премиерската функција. Поранешна новинарка и истакната политичарка од редовите на бугарските социјалисти, Јотова беше пратеничка во Европскиот парламент од 2007 до 2017 година.

На претседателските избори учествуваат вкупно 27 кандидати, но главната битка, според анкетите, се очекува да се води меѓу Јотова и Ѓуров. Доколку ниту еден кандидат не ги исполни условите за победа во првиот круг, второто гласање е закажано за 1 ноември.

Ако Јотова победи, таа ќе влезе во историјата како првата жена избрана за претседател на Бугарија.

Изборниот исход ќе биде важен показател и за расположението на бугарската јавност во однос на идната надворешна и безбедносна политика на земјата, особено во период кога војната во Украина и односите меѓу Русија и Западот остануваат меѓу најголемите предизвици за регионот.