ТРАМПОВИОТ ДОГОВОР СО ИРАН ПОД ЛУПА Поранешен министер откри што може да загуби Америка

Потенцијалниот договор меѓу Вашингтон и Техеран може да претставува голема пресвртница за иранската економија, но истовремено предизвикува сериозни предупредувања од поранешни американски функционери.

Поранешниот американски министер за енергетика Ден Брујет оцени дека рамковниот договор од 14 точки, кој го потпиша претседателот Доналд Трамп, му дава значителна економска предност на Иран, особено преку можноста земјата повторно да ја активира продажбата на нафта и гориво.

„Тоа е исклучително корисно за нив“, изјави Брујет во интервју за Си-Ен-Ен.

Тој посочува дека укинувањето на дел од ограничувањата може да му овозможи на Техеран брзо да ги зголеми приходите.

Според него, американските санкции досега биле еден од главните фактори што го принудиле Иран да седне на преговарачка маса. Економијата на земјата се соочува со висока инфлација и сериозни финансиски проблеми, а Брујет смета дека новиот договор може да отвори простор за обновување на инфраструктурата и подобра економска перспектива.

Сепак, тој предупредува дека договорот можеби е „премногу дарежлив“ кон Техеран. Како особено спорен момент го посочи дозволувањето на Иран повторно да продава нафта, што според неговите проценки може да му донесе околу 60 милијарди долари годишно.

Брујет стравува дека дополнителните средства би можеле да бидат искористени за поддршка на вооружени групи во регионот.

„Ако повторно започнат со финансирање на Хезболах или Хамас, целиот процес може да се распадне“, предупреди тој.

Критики за договорот упатија и други поранешни американски функционери. Поранешниот потпретседател Мајк Пенс изјави дека договорот изгледа како чекор кон помирување, додека сенаторот Бил Касиди го нарече сериозна грешка во американската надворешна политика.

Од американската администрација, пак, уверуваат дека олеснувањата за Иран ќе зависат од исполнувањето на обврските. Потпретседателот Џеј Ди Венс порача дека доколку Техеран не ги почитува договорените услови, договорот ќе биде поништен.

Дополнителна загриженост создава и состојбата со американските резерви на нафта. Брујет предупреди дека залихите се намалуваат и дека Вашингтон мора да најде начин брзо да ги обнови.

Тој посочи и на ризикот поврзан со Хормутскиот Теснец, една од најважните светски енергетски рути, предупредувајќи дека Иран во минатото покажал дека има способност да го наруши сообраќајот низ ова подрачје.

Според Брујет, следните чекори ќе покажат дали договорот ќе донесе стабилност или ќе создаде нови проблеми во регионот.