ЕРДОГАН ГО МЕНУВА ТАБОРОТ Турција и врти грб на Москва

Дипломатскиот баланс што турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган со години го одржува меѓу Москва и Западот влегува во најсериозната криза од почетокот на конфликтот во Источна Европа. Прагматичниот сојуз меѓу Турција и Русија, базиран на личните односи меѓу лидерите, енергетските проекти и внимателното балансирање во рамки на НАТО, денес се соочува со сериозно нарушување.

Иако Анкара формално настојува да ја задржи улогата на медијатор во мировните процеси, последните потези укажуваат на јасна стратешка промена – сè поизразено приближување кон Киев, и во воена и во економска смисла. Односите дополнително се влошуваат поради безбедносните ризици во Црното Море и инцидентите со беспилотни летала, кои, според турски извори, повремено го нарушуваат воздушниот простор на земјата. Паралелно, Турција е под зголемен притисок од САД и ЕУ поради својата улога како транзитна точка за заобиколување на санкциите кон Русија.

Како одговор на заканата од секундарни санкции, турските финансиски институции значително ги ограничуваат трансакциите со руските партнери, што веќе има последици врз трговијата и туризмот.Во исто време, Анкара ги преиспитува своите одбранбени договори, вклучително и иднината на руските системи С-400, со цел да ги деблокира односите со Вашингтон и да го отвори патот за можни нови воени набавки.

Строгото спроведување на Конвенцијата од Монтре останува еден од клучните инструменти на турската надворешна политика. Со затворањето на Босфорот и Дарданелите за воени бродови на завојувани страни, Турција значително ја ограничува руската способност за засилување на Црноморската флота, истовремено зацврстувајќи ја сопствената стратешка позиција во регионот.

Паралелно со заладувањето на односите со Москва, воената и технолошката соработка меѓу Анкара и Киев се продлабочува. Покрај веќе познатата соработка во областа на беспилотните системи, двете земји развиваат заеднички проекти во авијацијата, ракетната одбрана и електронското војување. Дополнително, турски компании учествуваат во изградба на воени и инфраструктурни капацитети во Украина, вклучително и производство на беспилотни системи на украинска територија.

Освен безбедносната соработка, економските врски меѓу Турција и Украина добиваат нова динамика. Слободната трговија и зголемените инвестиции отвораат простор за значително проширување на трговската размена, со амбиции таа да достигне повеќе милијарди долари годишно. Турските градежни и инфраструктурни компании веќе играат клучна улога во реконструкцијата на украинските градови, патишта и енергетски системи, што дополнително ја зацврстува нивната позиција на пазарот.

И покрај обидите за одржување на комуникација со Москва, сè појасно станува дека стратешката рамнотежа меѓу Русија и Турција се менува. Анкара сè повеќе го гледа Киев како клучен партнер во Црноморскиот регион, додека истовремено се позиционира како еден од главните фактори во идната безбедносна и економска архитектура на Источна Европа.