ТРАМП ГО СОПРЕ СУДНИОТ ДЕН ЗА ИРАН – Само 90 минути пред апокалипса

Во вторник навечер, кога останаа само 90 минути до истекот на „судниот ден“, американскиот претседател Доналд Трамп објави пресврт во конфликтот со Иран и двонеделно примирје.

„Под услов Исламската Република Иран да се согласи на целосно и безбедно отворање на Ормутскиот теснец, се согласувам да ги суспендирам бомбардирањата и нападите врз Иран за период од две недели. Ова ќе биде меѓусебно примирје“, напиша Трамп на својата социјална мрежа.

Иако неговата јавна закана изгледаше сериозно и со ултиматум за отворање на теснецот до 20:00 часот по источно време или „целата цивилизација ќе умре вечерва“, реалноста беше многу покомплексна. Договорот предвидува американските сили да се повлечат 15 минути по објавувањето на примирјето, Ормутскиот теснец треба да се отвори за бродски сообраќај во координација со иранските сили, деталите за обемот на сообраќајот и придржувањето на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху се сè уште нејасни и се очекува американскиот потпретседател Џеј Ди Венс да ја предводи делегацијата на продолжените разговори во Пакистан, кои треба да започнат во петок.

Сепак, значајни разлики помеѓу визиите на САД и Иран за долгорочен договор оставаат простор за потенцијална ескалација.

Додека Трамп јавно се закануваше со целосно уништување на Иран, зад сцената се водеше интензивна дипломатска активност. Емисарите Стив Виткоф и Џаред Кушнер преговараа со иранските дипломати и пакистански посредници. Американскиот потпретседател Венс беше подготвен да се вклучи во секој момент.

Виткоф имал директен канал со ирански претставници, вклучително министерот за надворешни работи Абас Арагчи, кој одиграл клучна улога. Кина, според извештаи, го притискала Иран да го прифати прекинот на огнот, во координација со пакистанските фелдмаршали и израелскиот премиер.

Пакистанскиот фелдмаршал Асим Мунир, кој се смета за блискиот посредник на ИРГК, бил клучен за вклучување на Кина и постигнување договор. Иранскиот врховен лидер Моџтаба Хамнеи, за прв пат од почетокот на конфликтот, дал зелено светло за преговорите преку курир, со оглед на ризикот од атентат.

Во утрото на денот на ултиматумот, американските воени планери го разгледуваа нападот, кој веќе започнал на островот Харг, а Израел бомбардирал ирански железнички мостови. Дури и во моментите на максимална тензија, познати личности, од папата Лав до актерот Бен Стилер, го повикуваа Трамп да се воздржи од ескалација.

Три часа пред истекот на ултиматумот, Иран објави дека „позитивно го разгледува“ пакистанскиот предлог за примирје. Трамп го разгледал предлогот и наскоро го потврдил одговорот, што довело до двонеделно примирје.

Според британскиот „Телеграф“, прекинот на огнот му донесе на Трамп политички успех, токму кога му беше најпотребен со приближување на изборите и падот на рејтингот. Сепак, останува неизвесно дали и Трамп и Ормутскиот теснец ќе преживеат политички и стратешки.