ПЕКИНГ ЗАТЕКНАТ – Американски воен брод во кинеска поморска база

Американскиот воен брод од класата „Independence“, USS Cincinnati, за првпат во историјата се закотви во поморска база во Камбоџа изградена со кинески инвестиции – настан што претставува редок и симболично силен пресврт во сложените односи меѓу САД и Кина во Југоисточна Азија.

Посетата се случи пред неколку часа и, според достапните информации, предизвикала изненадување дури и кај кинеските претставници. Станува збор за база во која Пекинг вложи милијарди долари во последните години и која воените аналитичари ја сметаат за клучна точка на кинеското стратешко присуство во регионот.

Сателитските снимки и јавните податоци укажуваат дека базата е проектирана според стандарди што овозможуваат прием на сите категории воени бродови, вклучително и најголемите површински платформи на кинеската морнарица. Токму затоа пристанувањето на американски брод во таков објект има значајна политичка и безбедносна тежина.

Проценките за можната реакција на Кина се поделени. Дел од експертите сметаат дека Пекинг нема да реагира остро и дека настанот може да се протолкува како сигнал за ограничена, техничка нормализација на односите меѓу Вашингтон и Пекинг. Во таа смисла, дозволата за пристанување би можела да се сфати како контролирана демонстрација на отвореност, без директна ескалација.

Од друга страна, други аналитичари предупредуваат дека Камбоџа презела значителен ризик. Според нив, дозволувањето американски воен брод да влезе во база изградена од Кина може да предизвика негативни последици, не само на дипломатски, туку и на воено-политички план. Можно е Кина во наредниот период да се обиде да го ограничи американското влијание, не само во Камбоџа, туку и во соседниот Лаос, кој традиционално одржува блиски односи со Пекинг.

Без оглед на реакциите, самиот чин има историско значење. Тој уште еднаш ја нагласува комплексноста на геополитичката игра во Југоисточна Азија, каде што интересите на големите сили се преплетуваат, а помалите држави настојуваат да балансираат меѓу економските придобивки и безбедносните ризици.

Засега нема потврда дали во базата имало кинески воени бродови во моментот на пристигнувањето на USS Cincinnati. Познато е дека кинески корвети редовно го користат ова пристаниште, како и бродови на земји блиски до Пекинг, но нема официјални информации за нивно присуство за време на посетата.

Бродовите од класата Independence се алуминиумски тримарани развиени во рамки на програмата Littoral Combat Ship (LCS). Тие се наменети за брзи операции во крајбрежни зони, надзор на поморски патишта и демонстрација на присуство без директна ескалација.

Според американското издание The Drive, годишните трошоци за управување со еден LCS изнесуваат околу 70 милиони долари, што е блиску до трошоците за уништувачите од класата Arleigh Burke. Овие бродови се соочуваат со сериозни технички проблеми, вклучувајќи пукнатини во трупот и забрзана корозија.

Иако дел од флотата беше повлечен поради високи трошоци и ограничена борбена вредност, преостанатите бродови останаа во употреба бидејќи се релативно нови и веќе платени. Денес тие најчесто служат како платформи за политичко и воено сигнализирање, пристанишни посети и патролни мисии.

Во тој контекст, USS Cincinnati има помалку борбена, а повеќе симболична улога како мобилна платформа за демонстрација на американско присуство и намера во чувствителни геополитички региони.