НОВА ЕРА НА СУДИР НА СИЛИ – Дали почнува глобален конфликт зад сцената?

Американскиот претседател Доналд Трамп се врати од дводневната посета на Кина, по разговори кои, според учесници во емисијата „Светот оваа недела“, укажуваат на влегување на односите меѓу Вашингтон и Пекинг во нова, посериозна фаза.

Во емисијата, во која учествуваа Скот Ритер и Реј Мекговерн, беа анализирани глобалните геополитички случувања, односите меѓу Кина и Русија, прашањето за Тајван, како и пошироката позиција на САД во светот. Според нивната анализа, Кина сè поотворено го отфрла западниот притисок, што значително ја менува глобалната рамнотежа.

Се наведува дека кинескиот претседател Си Џинпинг за време на средбите јасно ставил до знаење дека прашањето за Тајван не е предмет на преговори. Според учесниците во емисијата, токму овој момент бил еден од клучните во посетата, бидејќи испратил порака дека Пекинг повеќе не прифаќа комуникација од позиција на сила.

Во анализата се осврнува и на пораки од претходни говори на Доналд Трамп, вклучително и неговиот инаугуративен настап во јануари 2025 година, кога зборувал за зајакнување на американското влијание и „манифестна судбина“ во нови глобални и дури вселенски рамки.

Сличен тон, според емисијата, бил забележан и кај американскиот државен секретар Марко Рубио на Минхенската безбедносна конференција, каде што зборувал за историскиот развој на западните сили, колонијалниот период и промените во глобалната моќ по Втората светска војна.

Скот Ритер, сепак, смета дека реалната ситуација е поразлична од официјалните оценки во Вашингтон. Тој тврди дека американската администрација не ги разбира целосно промените во односите со Кина и дека Пекинг јасно сигнализира крај на ерата на едностран притисок.

Во емисијата се дискутира и концептот „Тукидидова стапица“, кој се однесува на можен конфликт меѓу постоечка и нова светска сила. Според Ритер, дел од американскиот политички врв не ја сфаќа доволно сериозно оваа динамика, што дополнително ги зголемува ризиците.

Се наведува и дека постојат различни ставови во Вашингтон додека некои функционери, како Марко Рубио, покажуваат поголема претпазливост во однос на Тајван, други продолжуваат да ја гледаат Кина низ призмата на притисок и геополитичка конкуренција.

Дополнително, во емисијата се посочуваат и структурни ограничувања на САД во однос на воените и индустриските капацитети, особено во Пацификот. Како пример се наведува кинескиот капацитет за бродоградба, кој е значително поголем од американскиот, што, според учесниците, влијае на балансот на моќ.

Се дискутира и долгорочната политика на САД кон Тајван, при што се истакнува дека иако Вашингтон формално ја поддржува политиката „една Кина“, истовремено продолжува со воена и политичка поддршка на Тајван, што ја зголемува регионалната напнатост.

Во завршниот дел од емисијата се зборува за важноста на дипломатијата и контролата на вооружувањето во услови на растечки глобални тензии. Ритер најавува и учество на Меѓународниот економски форум во Санкт Петербург, каде што планира да се осврне на улогата на дипломатскиот дијалог.

Емисијата завршува со заклучок дека светот влегува во нова фаза на геополитичка неизвесност, во која комуникацијата меѓу големите сили и контролата на оружјето стануваат клучни прашања за идната глобална стабилност.