Националниот идентитет под притисок, македонската дипломатија не ја сфати тежината (8)

Колумна, Национал
проф. д-р Игор Јанев
Понеделник, 17 ноември 2025 година

Проблемот на македонската дипломатија (и во основа на сите власти во Македонија) беше пред сѐ што не ја сфатија тежината на ситуацијата, особено дека за националниот идентитет (како категорија) не може и не смее да се преговара, бидејќи како резултат на компромис договор за „ревизија на идентитетот“ секогаш доаѓа до конфликт, бидејќи за народот, силен, наметнат и нелегитимен квазиидентитет е неприфатлив.

Ваквиот наметнат нов идентитет, кој го негира првобитниот, народот го доживува како отуѓен и туѓ идентитет, односно вештачки идентитет, не нивен, туку повеќе претставува форма на насилство врз народот и врз нацијата.

По новата Резолуција 845 на Советот за безбедност на ОН од 1993 година, каде што од двете страни (ФИРОМ и Грција) беше побарано да продолжат со „разговори“ (како што подоцна „разговорите“ беа формулирани како „преговори“ во 1995 година) со цел да се надминат „разлика(и)“ меѓу нив („опишани во Резолуцијата 817 (1993)“ како „разлика“), кога мнозинството членки на ОН станаа свесни дека „разликата“ всушност не е „безбедносен спор“, Грција изврши дополнителен притисок до ПЈРМ за склучување договор за меѓусебни односи.

Како резултат на зголемениот притисок од Западот во 1995 година, двете држави потпишаа „Привремена спогодба“ за меѓусебните односи (ОН, Миротворец, 32193), со што Македонија (овде: ПЈРМ) се обврза да ги продолжи „преговорите“ за нејзиното име и дека ова прашање за лична карта (поврзано со името на државата споменато во Резолуцијата 817 (1993) нема/не може да биде презентирано пред Меѓународниот суд на правдата за која било постапка или одлука на Судот. (Јанев и Петровиќ 2010, 48)

Во оваа смисла, поради незнаењето на македонските власти, овој документ договор е создаден во 1995 година, кој, во отсуство на резолуции на Советот за безбедност, продолжи да го прави.

Продолжете го нелегитимниот преговарачки процес за внатрешно суверено прашање (всушност избегнувајќи го МСП), а Грција само толку долго чекаше пригоден момент во времето (иднината) кога во Скопје ќе се појави најфлексибилната влада и ќе може да се постигне најсоодветно идентитетско решение во согласност со нивните интереси, кои ќе се врамат како „конечна спогодба“ (т.е. договор за идентитетот на соседната земја).

Национал во повеќе продолженија објавува фељтон од проф. д-р Игор Јанев во врска со истражувањето содржано во неговиот труд од мај 2024 година: „Етноцидот што произлезе од Договорот меѓу Македонија и Грција склучен во селото Преспа („Преспански договор“, 2018) и процесот на асимилација и трансформација на македонскиот идентитет („бугаризација“) како резултат на демонтирање, поништување и уништување на националниот идентитет на Македонците“.

(крај)