ММФ ПРЕДУПРЕДУВА Доаѓа нов удар за граѓаните – кредитите може повторно да поскапат
Кристалина Георгиева предупредува на нови инфлациски притисоци поради поскапите енергенси и технолошката експанзија. Во Македонија инфлацијата годинава се прогнозира на 4 проценти.

Граѓаните и компаниите ширум светот би можеле да се соочат со поскапо задолжување, повисоки каматни стапки и поголеми месечни рати за кредитите поради новите инфлациски притисоци, предупреди генералната директорка на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), Кристалина Георгиева.
Според неа, нарушувањата во снабдувањето со енергенси, предизвикани меѓу другото и од воените конфликти, како и зголемената побарувачка за технолошка опрема поврзана со развојот на вештачката интелигенција, создаваат дополнителен притисок врз глобалните цени. ММФ проценува дека просечната светска инфлација годинава ќе достигне 4,7 проценти, што може да ги принуди централните банки во многу земји да ја заострат монетарната политика.
„Ова бара затегнување на монетарната политика во многу економии“, изјави Георгиева на самитот на Азиско-пацифичката економска соработка (АПЕК), што се одржува во кинескиот град Шенжен.
Како дополнителен извор на инфлациски притисоци таа ја посочува и растечката побарувачка за компјутерска опрема и други технолошки производи неопходни за развојот на вештачката интелигенција. Овој сектор забрзано се шири и веќе има значително учество во светската трговија.
Поради ризикот од повторно забрзување на инфлацијата, повеќе централни банки во изминатиот период ги зголемија или ги задржаа каматните стапки на повисоко ниво. Европската централна банка ги зголеми каматите во јуни, првпат по 2023 година, Федералните резерви на САД презедоа чекор во септември, додека и Банката на Англија интервенираше во текот на овој месец.
Евентуалното натамошно зголемување на каматите би значело и поскапи станбени, потрошувачки и деловни кредити. Особено изложени би биле граѓаните и компаниите кои веќе имаат задолжувања со променлива каматна стапка, бидејќи нивните месечни обврски би можеле да пораснат согласно договорните услови.
Според октомвриските проекции на ММФ, просечната годишна инфлација во Македонија годинава се очекува да изнесува 4 проценти. Фондот претходно предупреди дека поскапувањето на енергенсите на светските пазари може дополнително да се пренесе врз цените на храната, производите и услугите во домашната економија. Сепак, предупредувањето на Георгиева не значи дека автоматски ќе следува зголемување на каматните стапки и во Македонија. Одлуките за домашната монетарна политика ги носи Народната банка, врз основа на движењата на инфлацијата, економските показатели и ризиците за финансиската стабилност.
ММФ очекува инфлацијата на глобално ниво постепено да забавува, со проектиран пад од 4,7 проценти годинава на 4,1 процент во 2027 година. Тоа, сепак, не значи дека цените ќе се вратат на претходните нивоа, туку дека ќе продолжат да растат со побавно темпо. Интересно е што вештачката интелигенција, која преку зголемената побарувачка за опрема и технологии придонесува за инфлациските притисоци, истовремено се смета и за еден од потенцијалните двигатели на продуктивноста и економскиот раст.
Георгиева посочи дека опремата поврзана со вештачката интелигенција и сродните технолошки производи веќе сочинуваат повеќе од една десетина од глобалната трговија со стоки.
„Ова е најбрзата трансформација во човечката историја“, оцени директорката на ММФ.
Според прогнозите на Фондот, светската економија годинава ќе забележи раст од 3,1 процент, додека за 2027 година се очекува раст од 3,4 проценти.
ММФ СО ЦРНО СЦЕНАРИО Европа пред финансиски колапс ако не реагира навреме

