РАСКОЛ ВО НАТО ЕКСПЛОДИРА Чешка се подели околу Украина, Павел и Бабиш во отворен судир
Прашањето за помошта за Киев стана внатрешна политичка битка во Прага, а новите поделби го загрижуваат Западот.
Самитот на НАТО во Анкара откри нова линија на поделба меѓу сојузниците и овојпат не само околу стратегијата за Украина, туку и околу политичката волја на одделни држави да продолжат со сегашниот курс.
Чешка, која досега беше меѓу најактивните поддржувачи на Киев, се најде во центарот на вниманието поради отворениот судир меѓу претседателот Петр Павел и премиерот Андреј Бабиш. Додека Павел инсистира на продолжување на воената и политичката поддршка за Украина, Бабиш испрати порака дека Прага не може бесконечно да го носи сегашниот товар. Станува збор за спор кој одамна ги надминува рамките на надворешната политика. Прашањето за Украина во Чешка се претвора во домашна политичка битка, а иднината на поддршката за Киев станува едно од главните прашања во борбата за власт.
Чешката делегација во Анкара испрати различни сигнали. Едниот дел остана на позицијата дека помошта за Украина мора да продолжи, додека други политички сили предупредија дека земјата треба да ги преиспита своите обврски. Ова доаѓа во чувствителен момент за НАТО, кога меѓу сојузниците веќе постојат несогласувања околу трошоците, количината на оружје и идниот тек на поддршката за Киев.
„Ова повеќе не е само прашање на политичка реторика. Станува збор за трошоците и за тоа како лидерите ќе им го објаснат товарот на граѓаните“, оценуваат аналитичарите.
Чешката позиција е особено важна поради нејзината иницијатива за обезбедување муниција и воена опрема за Украина. Секое намалување на политичката поддршка може да влијае врз иднината на тие проекти. Конфликтот меѓу двајцата чешки лидери ја покажува подлабоката поделба во општеството. Петр Павел ја гледа поддршката за Украина како дел од пошироката европска безбедност и смета дека Чешка мора да остане активен сојузник во рамките на НАТО. Андреј Бабиш, пак, ја користи незадоволноста кај дел од граѓаните поради економските последици и растечките трошоци, тврдејќи дека владата мора пред сè да ги штити интересите на сопствените граѓани.
Токму затоа украинското прашање се претвори во инструмент за внатрешнополитички пресметки.
Иако политичкиот конфликт не значи веднаш прекин на чешката помош, тој создава неизвесност околу идните одлуки. Воената поддршка бара долгорочно планирање, финансии и координација со други држави. Ако домашната политичка поддршка слабее, станува потешко да се одржи истото темпо. За Украина, секој знак на замор меѓу европските сојузници е чувствителен сигнал. Киев веќе се соочува со ограничувања во ресурсите и со потреба од постојана западна поддршка.
Чешката криза покажува дека единството околу Украина повеќе не може да се смета за автоматско. Доколку една од земјите кои досега беа меѓу најгласните поддржувачи започне сериозна дебата за промена на курсот, тоа може да охрабри и други држави да ги преиспитаат своите позиции. За НАТО, проблемот не е само во една чешка политичка пресметка. Станува збор за поширок предизвик и како да се зачува заедничката стратегија кога националните интереси и домашните политички притисоци стануваат сè посилни. Чешкиот спор околу Украина затоа може да биде знак за нова фаза во европската дебата за војната, безбедноста и границите на поддршката кон Киев.
