РУТЕ ЈА ШОКИРАШЕ ЕВРОПА – НАТО се наоѓа пред голема дилема

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, предизвика силни реакции во европските престолнини со својата недвосмислена поддршка за војната што ја започна Доналд Трамп против Иран.

Неговите коментари доаѓаат во време кога Европа се соочува со енергетска криза предизвикана од конфликтот, што дополнително ја зголемува тензијата во трансатлантската алијанса, пишува „Фајненшл тајмс“.

Руте изјави дека европските сојузници на крајот ќе „се соберат“ и ќе одговорат на повикот на американскиот претседател за испраќање поморски сили во Ормутскиот теснец, што налути неколку европски дипломати. Ова ја продлабочува дилемата во НАТО за тоа колку далеку треба да се оди во исполнувањето на барањата на најголемата членка на алијансата.

„Ова нè става во навистина незгодна позиција“, рече еден дипломат од ЕУ. „Сакаме да покажеме добра волја, но исто така не сме во можност да се вклучиме во конфликтот.“

Европските престолнини се загрижени поради конфликтот кој предизвика хаос на Блискиот Исток и ја зголеми цената на нафтата и гасот, што е во спротивност со смирувачките коментари на Руте. Тој е познат по обидите да ги смири напетостите со САД и да ја задржи американската посветеност во НАТО.

„Тој го прави ова за да го заштити целиот свет“, рече Руте.

Тој се осврнува на одлуката на Трамп за бомбардирање на Иран.

„Сосема е логично што на европските земји им требаат неколку недели да се согласат“, додаде тој, однесувајќи се на барањето на американскиот претседател НАТО сојузниците да испратат поморски сили за придружување на бродовите низ Ормутскиот теснец, кој Иран го блокираше“.

Трамп ги критикуваше европските сојузници што не одговорија веднаш на неговиот повик, нарекувајќи ги „кукавици“ и предупредувајќи дека без САД, НАТО е „хартиен тигар“. Откако се врати на функцијата минатата година, тој редовно ја тестира трансатлантската солидарност, од буџетските прашања до закани за инвазија на Гренланд.

Земјите од Европската Унија, од кои сите освен три се членки на НАТО, минатата недела колективно ја отфрлија поканата на Трамп за мисија во Хормуз. Високата претставничка на ЕУ за надворешна политика, Каја Калас, рече: „Ова не е наша војна“, а сличен став изразија и министрите од Германија, Италија и Шпанија.

Тројца европски дипломати изразија загриженост поради разликата помеѓу коментарите на Руте и ставовите на повеќето европски престолнини. Иако не сакаат директно да го критикуваат Трамп, тие не се согласуваат со неговата одлука за започнување на војна и со отворената поддршка на Руте.