РЕФЕРЕНДУМ И ИЗБОРИ ВО УКРАИНА – Клучни за мировниот договор

Американските и украинските преговарачи разговарале за амбициозна цел и постигнување мировен договор меѓу Русија и Украина до март. Сепак, изворите велат дека овој рок е веројатно нереален поради недостиг на договор за клучните прашања, особено територијалните отстапки.Според дискутираната рамка, секој договор би требало да се поднесе на референдум кај украинските гласачи, кои истовремено ќе гласаат и на национални избори.

Украина го смета ова барање за неприфатливо, но е подготвена да разгледа креативни решенија како демилитаризирана зона или зона на слободна трговија.Сè уште нема напредок околу територијата. Судбината на нуклеарната централа Запорожје, која е под руска контрола, исто така е спорна. Русија инсистира на контрола и нуди евтина електрична енергија на Украина, додека Киев го смета тоа за неприфатливо. Дури и ако се постигне договор, украинските гласачи можат да го одбијат на референдум.

Русија моментално контролира околу 20% од територијата на Украина, вклучувајќи го Крим и делови од Донбас. Од почетокот на 2023 година, Русија зазела околу 1,3% дополнителна територија. Анкетите покажуваат дека повеќето Украинци сè уште не се согласуваат на територијални отстапки во замена за западни безбедносни гаранции, но разликата малку се намалила во последната година.

Американскиот преговарачки тим, предводен од Стив Виткоф и Џаред Кушнер, им предложил на украинските соговорници гласањето да се одржи што е можно побрзо. Се разгледува можноста изборите и референдумот да се одржат во мај, но украинските власти сметаат дека под сегашни услови ќе бидат потребни околу шест месеци за организирање.

Организацијата на вакви избори би барала законски измени и би била скапа. Украина инсистира на прекин на огнот во текот на кампањата за да се заштити интегритетот на гласањето и бара безбедносни гаранции од САД и партнерите.

Рокот за мир е спорен и тешко остварлив. Додека украинската делегација е политички високо рангирана, руската делегација е составена главно од воени претставници. Најголеми пречки за мир се судбината на Донбас и нуклеарната централа Запорожје. Русија бара контрола над целиот Донбас, иако Украина сè уште контролира дел од територијата.