ПОЛИТИЧКО ВЛИЈАНИЕ И БОГАТСТВО Милијардерите ја контролираат светската економија и медиуми

Според последниот извештај на Оксфам за нееднаквоста, богатството на светските милијардери минатата година порасна три пати побрзо од претходните години, достигнувајќи рекордно ниво. Комбинираното богатство на глобалните милијардери се проценува на 18,3 билиони долари во 2025 година, продолжувајќи го силниот раст од 2020 година.

Овој раст се случува во време кога еден од четири луѓе во светот има проблем да си обезбеди редовни оброци, а речиси половина од светската популација живее во сиромаштија. Оксфам пресмета дека 2,5 билиони долари, кои милијардерите ги добиле минатата година, се приближно еднакви на богатството на најсиромашните 4,1 милијарди луѓе. Бројот на милијардери надмина 3.000, а Елон Маск стана првата личност со нето вредност од 500 милијарди долари.

Извештајот предупредува дека зголемувањето на богатството оди рака под рака со концентрација на политичка моќ. Од 2.027 милијардери во светот, 74 имале извршни или законодавни функции во владите во 2023 година, што им дава 3,6% шансa да држат политичка позиција. За споредба, просечниот граѓанин има само 0,0009% шансa за истото.

„Милијардерите имаат 4.000 пати поголема веројатност да држат функција отколку обичните луѓе, што покажува колку голема моќ поседуваат“, вели Ребека Ридел, виш менаџер за политика за економска правда во Оксфам Америка.

Оксфам дел од зголемувањето на богатството го припишува на политиките на администрацијата на Доналд Трамп, која ги намали даноците, ги заштити мултинационалните корпорации и го намали надзорот врз монополите. Дополнително, ултрабогатите профитираа од силниот раст на компании поврзани со вештачка интелигенција.

Милијардерите денес контролираат повеќе од половина од најголемите традиционални и дигитални медиумски компании во светот. Оксфам предупредува дека оваа концентрација на капитал и моќ продлабочува социјалните и политичките поделби и ја загрозува демократската стабилност.

„Растечкиот јаз меѓу богатите и останатите создава политички дефицит и води до погрешни одлуки на владите за да им угодат на елитата“, вели извршниот директор на Оксфам, Амитаб Бехар.

Оксфам повикува на национални планови за намалување на нееднаквоста, поголеми даноци за екстремно богатство, ограничувања на лобирање и финансирање на политички кампањи, зајакнување на работничките права и зголемување на платите, кршење на монополите и инвестирање во универзални јавни услуги и социјално осигурување

„Намалувањето на нееднаквоста и ограничувањето на моќта на најбогатите се клучни за зајакнување на демократијата“, заклучува Ридел.