ОРМУТСКИ ТЕСНЕЦ – Осигурувањето за танкери скокна 300%, САД нудат воена придружба
Ракетни напади, мини и закани од Иран го претворија теснецот во трајно опасна зона.
Војната во Иран го претвори теснецот во зона со висок ризик, каде танкерите и бродовите често остануваат неактивни поради ракетни напади, закани од мини и воени распоредувања.
„Она што некогаш беше чувствителна средина, сега стана трајно непријателска зона. Најголемите предизвици се одржливоста на патувањето, прифаќањето на осигурителите и тактичките услови во реално време“, вели Марко Форџоне, директор на британскиот Овластен институт за извоз и меѓународна трговија, во интервју за Еуроњус.
Осигурувањето од воен ризик за бродовите низ теснецот се зголеми за 200-300%. Пред војната, премиите изнесуваа 0,02-0,05% од вредноста на бродот, а сега достигнуваат 0,5-1%. На пример, танкер вреден 120 милиони долари некогаш имал премија од околу 40.000 долари, додека денес таа изнесува од 600.000 до 1,2 милиони долари.
„Овие трошоци брзо се пренесуваат на потрошувачите, што доведува до зголемување на цените на горивото и логистичките трошоци“, објаснува Форџоне.
Компании како Maersk, MSC, CMA CGM и Hapag-Lloyd привремено ги прекинаа патувањата низ теснецот, додека други бродови го пренасочуваат товарот, што ја продолжува транзитната маршрута.
„Компаниите ги следат разузнавачките информации, го прилагодуваат времето на транзит и ја зголемуваат свеста на екипажот за ситуацијата. Планирањето за непредвидени ситуации стана критично“, вели Кристофер Лонг од Neptune P2P Group.
Форџоне додава дека отпорноста на синџирот на снабдување веќе не е опционална:
„Компаниите со повеќе опции за снабдување подобро се справуваат со прекините и одржуваат континуитет на работењето.“
Со повеќе од 16 нападнати или оштетени бродови, САД понудија придружба на бродовите низ теснецот. Доналд Трамп ги повика земјите што зависат од производите од Заливот – како Кина, Јапонија, Јужна Кореја, Франција и Велика Британија да испратат воени бродови за обезбедување на пловидбата.
„Поморската придружба ја зголемува безбедноста, но водниот пат останува со висок ризик. Иран се заканува дека ќе го држи теснецот затворен“, предупредува Лонг.
Продолжените прекини би можеле да ја дестабилизираат глобалната економија, па експертите препорачуваат диверзификација на синџирот на снабдување.
„Проширувањето на трговските договори и наоѓањето алтернативни добавувачи им помага на компаниите да ги надминат турбулентните времиња“, заклучува Форџоне.
