ОБНОВУВАЊЕ НА ПРЕГОВОРИТЕ – Геополитичките тензии ја забрзуваат одлуката на Исланд за ЕУ
Доколку гласачите се согласат, членството може да се постигне побрзо отколку во други земји кандидати
Исланд ја разгледува можноста да одржи референдум за обновување на преговорите за членство во Европската Унија веќе во август оваа година, многу порано од претходно планираниот рок 2027, објавува „Политико“. Во наредните недели парламентот би можел да го објави датумот на гласањето за продолжување на преговорите.
Исланд аплицираше за членство во 2009 година, во средината на финансиската криза, но владата ги замрзна преговорите во 2013, а во 2015 побара да не се смета за кандидат. Потегот доаѓа по интензивни посети на исландски и европски политичари, а според извори, доколку граѓаните гласаат „за“, Исланд би можел да се приклучи на ЕУ пред која било друга земја кандидат.
Забрзувањето на процесот се случува во време на интензивна дебата за проширување на ЕУ и нови модели на интеграција, вклучувајќи и делумно членство за Украина. Дополнително, ескалацијата на заканите од САД, вклучително и шегата на Били Лонг, номиниран од Доналд Трамп за амбасадор во Исланд, ја зголеми итноста на ситуацијата.
Европската комесарка за проширување, Марта Кос, истакна дека проширувањето сè повеќе се разгледува во контекст на безбедност и припадност во променетите геополитички односи. Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, оцени дека партнерството со Исланд носи стабилност и предвидливост, а неодамна се сретна со исландскиот премиер Криструн Фростадотир за зајакнување на соработката.
Исланд веќе е членка на Европската економска зона и Шенген зоната, што значи дека голем дел од законодавството е усогласено со ЕУ. Пред замрзнувањето на преговорите, биле затворени 11 од 33 поглавја. Сепак, пристапувањето може да се соочи со внатрешни политички пречки, особено околу правата за риболов, кои биле точка на спор со Велика Британија во минатото. Со оглед на тоа што Велика Британија сега е надвор од ЕУ, ова би можела да биде помала пречка.
Аналитичарите велат дека геополитичките тензии, вклучувајќи трговски мерки на САД и безбедносни прашања во Арктикот, ја зајакнале поддршката за поблиски врски со ЕУ. Доколку граѓаните го поддржат обновувањето на преговорите, Исланд би можел релативно брзо да напредува кон членство, но конечната одлука би барала уште еден референдум по завршувањето на преговорите.
Исланд е петта најбогата земја во светот по БДП по глава на жител, а потенцијалното членство во ЕУ се гледа како природен следен чекор.
