НАФТАТА ЕКСПЛОДИРА – Иран го затвори Ормутски теснец, пазарите во паника
Затворањето на Ормутски теснец од страна на Иран предизвика нов ценовен шок на светските енергетски пазари
Цените на нафтата продолжија да растат и во вторник, надоврзувајќи се на силниот скок од претходната трговска сесија, откако ескалацијата на тензиите на Блискиот Исток и директните закани за превозот низ Ормутски теснец ја продлабочија загриженоста за сериозни прекини во глобалното снабдување со енергенси. Одлуката на Иран да го затвори овој клучен поморски коридор ги потресе светските енергетски пазари, при што аналитичарите предупредуваат дека Азија би можела да ја почувствува најголемата економска последица.
Меѓународната референтна цена на суровата нафта Брент во 10:10 часот по локално време се тргуваше по 79,80 долари за барел, што претставува раст од 2,1 отсто во однос на претходното затворање од 78,15 долари. Во исто време, американската референтна нафта Западен Тексас Интермедијат (WTI) порасна за ист процент, достигнувајќи 72,85 долари за барел, наспроти 71,33 долари во претходната сесија.
Новиот бран поскапувања уследи откако Корпус на исламската револуционерна гарда (IRGC) соопшти дека Ормутскиот теснец е целосно затворен за транзит, предупредувајќи дека секој брод што ќе се обиде да помине низ стратешкиот воден пат може да биде нападнат.
Бригадниот генерал Ебрахим Џабари, висок советник на командантот на IRGC, во обраќање на иранската државна телевизија изјави дека мерката е директен одговор на нападите на САД и Израел.
„Ормутскиот теснец е затворен. Ќе нападнеме и ќе го запалиме секој брод што ќе се обиде да го помине“, порача Џабари, додавајќи дека и нафтоводите можат да станат легитимни цели, со цел да не се дозволи „ниту една капка нафта“ да го напушти регионот.
Иако дел од експертите сметаат дека долгорочно затворање на Ормутскиот теснец е малку веројатно поради меѓународниот притисок и воените ризици за Иран, предупредуваат дека продолжена блокада би можела да ги турне цените на нафтата на троцифрено ниво.
Во меѓувреме, американскиот државен секретар Марко Рубио ги бранеше заедничките воздушни напади на американските и израелските сили врз Иран, наведувајќи дека постоела „непосредна закана“ поврзана со иранските ракетни капацитети и наводните планови за напади врз американски бази и сојузници во регионот.
„Апсолутно постоеше непосредна закана“, изјави Рубио на Капитол Хил, додавајќи дека САД нема да дозволат да бидат нападнати без претходен одговор. Тој најави и дека Вашингтон ќе преземе мерки за ублажување на растечките трошоци за енергија предизвикани од поскапувањето на нафтата.
Аналитичарите оценуваат дека цените на нафтата ќе останат исклучително чувствителни на геополитичките случувања, при што нестабилноста се очекува да продолжи сè додека трае воената и дипломатската неизвесност.
Израел и САД започнаа координирани воздушни напади врз Иран на 28 февруари, со што дополнително го ескалираа веќе напнатиот конфликт, и покрај тековните дипломатски напори меѓу Техеран и Вашингтон. Непосредно пред нападите, на 27 февруари, суровата нафта Брент се тргуваше по околу 73 долари за барел, ниво кое денес изгледа далечно во услови на нови глобални ризици.
