ЛЕВ ВИГОТСКИ – Тајната за детскиот развој
Самостојност и самодоверба и кога детето го презема учењето во свои раце
Лев Виготски, еден од највлијателните руски психолози на 20 век, трајно го промени начинот на кој го разбираме развојот на детето.
Негова основна идеја е едноставна, но моќна: детето учи најмногу не кога ја повторува веќе познатата работа, туку кога се соочува со предизвици што се на работ на неговите способности – задачи што сè уште не може да ги реши самостојно. Таа граница се нарекува зона на понатамошен развој.
Во оваа зона се случува најинтензивниот ментален раст. Кога детето добива поддршка од возрасни или врсници, постепено учи и стекнува нови вештини. Со текот на времето, она што некогаш било можно само со помош, детето почнува да го изведува самостојно.
Виготски особено ја истакнува важноста на социјалната средина. Учeњето секогаш започнува преку однос со другите и разговор и соработка, а потоа станува дел од внатрешното размислување. Затоа родителите, наставниците и старателите имаат клучна улога и тие се мостот помеѓу сегашните способности на детето и неговиот потенцијал.
Поддршката може да биде едноставно присуство на возрасен, кој го охрабрува детето да проба нови вештини.
Како родителите можат да ги применат овие идеи во секојдневието?
-
Разбирање на детето – Следете каде е детето сега и кои се следните мали чекори што може да ги преземе.
-
Правилни предизвици – Наместо задачите да бидат премногу лесни или премногу тешки, понудете предизвици кои се малку над нивото на детето, но остварливи со поддршка.
-
Скефолдирање – Постепено обезбедувајте помош: објаснување, примери, поставување прашања или водич кој ги охрабрува детето само да најде решенија. Како што детето напредува, поддршката полека се повлекува.
-
Промовирање независност – Оставете го детето да размислува само, да греши и да наоѓа решенија. Ова ја гради самодовербата и способноста за независни одлуки.
-
Отворен дијалог – Внимателно слушајте, разменувајте идеи и прилагодувајте го пристапот според потребите на детето.
Со овие принципи, родителите и наставниците можат да го охрабрат детето да расте интелектуално и емоционално, додека го учат како самостојно да се справува со предизвиците.
