ЕВРОПА НЕ Е ПОДГОТВЕНА ЗА ЛЕТОТО – Што ќе прават домаќинствата во енергетска криза
: Шефот на „Шел“ предупредува дека јуни и јули може да донесат историски високи цени, домаќинствата и бизнисите ќе мора да рационализираат.

Европа се соочува со можна енергетска криза уште следниот месец поради продлабочувањето на конфликтот на Блискиот Исток, предупреди шефот на „Шел“, Ваел Саван. Тој истакна дека глобалниот недостиг на нафта и гас веќе ги натерал делови од Азија да ја намалат потрошувачката на енергија, а слични последици се очекуваат и во Европа во следните недели.
За да се спречи недостигот, европските влади би можеле да бидат принудени да ја ограничат потрошувачката на енергија, мерка која не беше потребна за време на енергетската криза во 2022 година, пишува британски „Телеграф“.
Откако Иран го затвори Ормускиот теснец, околу една петтина од светските резерви на нафта и течен природен гас (ЛНГ) беа блокирани. Велика Британија ги предводи напорите за повторно отворање на клучниот трговски пат, а се разгледува и можноста за употреба на дронови за расчистување мини од изнајмени цивилни бродови.
Во исто време, американскиот претседател Доналд Трамп се подготвува да испрати падобранци за евентуална копнена инвазија на клучните острови покрај брегот на Иран, иако продолжуваат мировните преговори со Техеран. Потпретседателот Џ.Д. Венс би можел да преземе улога на преговарач, бидејќи Иран одбива да разговара со претставници на Трамп.
Меѓународната агенција за енергија веќе повика земјите да ја намалат потрошувачката на нафта и гас преку работа од дома, пониски ограничувања на брзината и поголема употреба на јавниот превоз. Во Азија, владите веќе воведоа четиридневна работна недела, ги повикаа граѓаните да користат помалку климатизација и суспендираа деловни патувања во странство.
Саван предупреди дека слични мерки би можеле наскоро да бидат потребни и во Европа.
„Последиците се шират како бранови. Јужна Азија прво го носи товарот, потоа се движи кон Југоисточна и Североисточна Азија, а сè повеќе кон Европа како што влегуваме во април“, рече тој.
Пазарите веќе реагираат со зголемување на цените на нафтата и гасот за 40% и 60% соодветно во последните четири недели. Азија се обидува да најде алтернативни снабдувачи, при што земји како Кина, Јапонија и Јужна Кореја се натпреваруваат со Европа за американскиот извоз на нафта и ЛНГ.
Енергетските експерти предупредуваат дека најлошото сценарио и значителен недостиг на гориво е малку веројатно, но можно ако конфликтот меѓу САД, Израел и Иран се продолжи кон летото. Сепак, ценовниот шок би можел да достигне точка, можеби во јуни или јули, кога цените ќе бидат толку високи што домаќинствата и бизнисите ќе бидат принудени сами да ја рационализираат потрошувачката.
Банкарите од Волстрит предупредуваат дека Велика Британија би можела да влезе во рецесија ако цените на енергијата не се намалат. „Морган Стенли“ истакнува дека Банката на Англија би можела да ги зголеми каматните стапки, што веројатно ќе предизвика економски пад до крајот на годината.


