ДИПЛОМАТСКИ КОЛАПС – Ниту договор, ниту мир, што навистина се случи зад затворени врати?
Светот во неизвесност додека тензиите меѓу САД и Иран дополнително се заоструваат.
Овој викенд, Пакистан беше центар на глобалното внимание, каде американските и иранските делегации се сретнаа во обид да најдат решение за конфликтот што го тресе Блискиот Исток од 28 февруари. И покрај маратонските разговори што траеја до раните утрински часови, двете страни не успеаја да постигнат договор.
Главните пречки се покажаа како непремостливи. Иран одби да го отвори Ормутскиот теснец и да се откаже од своите залихи на високо збогатен ураниум барања кои за САД беа клучни. Од друга страна, Техеран инсистираше на укинување на санкциите и одмрзнување на милијарди долари средства, што Вашингтон не беше подготвен да го прифати без конкретни отстапки.
Дополнителен фактор за неуспехот беше и разликата во пристапот кон преговорите. Додека Иран традиционално е подготвен за долги и сложени процеси, како што беше нуклеарниот договор од времето на администрацијата на Барак Обама, сегашниот пристап на Трамп се карактеризира со притисок за брзи резултати.
Ситуацијата дополнително се влоши со прашањето за Ормутскиот теснец, кој има огромно значење за глобалната трговија со нафта. Иран одби повторно да го отвори водниот пат додека не се постигне конечен договор, користејќи го како силен преговарачки адут.
По пропаѓањето на разговорите, Трамп реагираше остро, најавувајќи дека американската морнарица ќе започне со блокирање на бродови што се обидуваат да поминат низ теснецот. Тој истакна дека ќе бидат пресретнувани сите пловни објекти кои плаќаат, како што рече, „нелегални такси“ на Иран.
Неуспехот на овие разговори не само што ја продлабочува кризата меѓу двете земји, туку отвора и нови ризици за глобалната безбедност и енергетските пазари, кои веќе се под силен притисок.