ВИ ЌЕ СОЗДАВА МИЛИЈАРДИ, НО КОЈ ЌЕ ГИ ЗЕМЕ ПАРИТЕ Антропик и Маск со различни планови

Развојот на вештачката интелигенција отвора сè поголемо прашање: кој ќе има корист од огромното богатство што го создава новата технологија, а кој ќе ги сноси последиците од автоматизацијата? Компанијата Anthropic најави план за издвојување 5 отсто од своите акции, проценети на 48,25 милијарди долари, за фонд наменет за јавна корист. Илон Маск, пак, смета дека акциите треба да им се дадат директно на граѓаните, наместо со нив да управува посебен фонд.

Според планот на Anthropic, средствата би биле наменети за непрофитни организации и проекти од јавен интерес. Меѓу можните приоритети се програмите за ублажување на последиците од автоматизацијата врз пазарот на трудот, но и можноста за директна финансиска помош на одредени групи граѓани.

Сепак, конечните правила за распределба на средствата, изборот на корисниците и управувањето со фондот допрва треба да бидат утврдени.

Планот предвидува уделот наменет за јавна корист да се зголемува доколку расте вредноста на Anthropic. Според најавата, фондот би добивал дополнителни два процентни поени од акциите за секое зголемување од 50 отсто на вредноста на компанијата над утврденото основно ниво, доколку се исполнат предвидените услови. Од Anthropic наведуваат дека, заедно со претходните обврски на основачите и програмата за донирање акции во која учествуваат вработените, приближно 20 отсто од акциите на компанијата би биле посветени на јавна корист.

Според компанијата, основачите се обврзале да донираат 80 отсто од своите удели. Anthropic, исто така, претходно презела обврска да издвои 200 милиони долари за истражување и справување со последиците од вештачката интелигенција врз пазарот на трудот.

Извршниот директор на Tesla и основач на xAI, Илон Маск, реагираше на најавата на Anthropic преку платформата X, предлагајќи акциите да им се доделат директно на граѓаните. Неговиот предлог отвора суштинска разлика во пристапот кон распределбата на богатството од вештачката интелигенција. Во моделот на Anthropic, средствата би се распределувале преку фонд со определена намена, додека идејата на Маск е граѓаните непосредно да добијат удел во создаденото богатство.

Прашањето е дали е подобро за јавниот интерес да одлучуваат управувачите на фондот или самите граѓани да добијат директна финансиска корист. Anthropic соопшти дека фондот нема да се користи за лобирање или политички донации. Дополнителните детали за управувањето, критериумите за распределба и условите за издвојување нови акции сè уште се очекуваат.

Зад иницијативата стои пошироката загриженост за влијанието на вештачката интелигенција врз економијата. Новите технологии можат значително да ја зголемат продуктивноста, да отворат нови деловни можности и да создадат огромна вредност. Но, истовремено, автоматизацијата може да ја намали побарувачката за труд во одредени професии и да ги принуди работниците да бараат нови занимања.

Затоа, сè поважно станува прашањето како придобивките од технолошкиот напредок ќе се распределуваат во општеството и каква поддршка ќе добијат луѓето чии работни места ќе бидат погодени.

Планот на Anthropic и предлогот на Маск претставуваат два различни пристапа кон истиот предизвик. Но, нивниот вистински ефект ќе зависи од конкретните механизми, условите и начинот на кој граѓаните ќе можат да ги почувствуваат придобивките.

На крајот, најважното прашање не е само колку вредат акциите што ќе бидат издвоени, туку дали богатството создадено со вештачката интелигенција навистина ќе стигне до пошироката јавност особено до оние што би можеле да ја платат највисоката цена на технолошките промени.